İnnovatif Türk (Hazırlayan: Bora Özkent)

2011-02-09T18:03:00.003+02:00

Değerli inovasyon severler. Artık blog yazılarımı sadece www.ozkentvetaysever.com adlı web sitemize yazıyorum. Lütfen beni oradan takip etmeye devam edin.

2009-11-29T12:39:00.006+02:00

4 Şahane İnovasyon

CNBC-e dergisi hayatımızı değiştirecek 50 yeni icadı sıralamış son sayısında. Aralarından özellikle beğendiklerimizi sizlerle paylaşmak istedik:

Tat İnhalatörü: İnhalatör batı dillerinde "havayı ciğerlere çekmeye yarayan araç olarak tanımlanıyor.

Amerikalı araştırmacı David Edwards ve iki Michelin yıldızlı Fransız şef Rhierry Marx'ın geliştirdiği Whif isimli plastik çubuk çikolata ve meyve parçacıklarını soluyarak tatmaya yarıyor.

Fiyatı 2 Euro'nun altında olan inhalatörü özellikle çikolata bağımlıları çok beğeniyorlar. Kilo almadan haz almanın güzel bir yolu.

ZipCar'ın Paris Versiyonu: ABD'de ZipCar'la ortaya çıkan saatlik oto kiralama akımı dünyaya hızla yayılıyor.

Paris belediyesi 2010 yılında şehir içine giren otomobil sayısını arttırmak için Autolib adı verilen sistemi devreye sokuyor.

İşleyiş mantığı ZipCar'la aynı. Sisteme abone olan kullanıcılar şehir içinde otomobil ihtiyaçları olduğunda saatlik araç kiralayacaklar.

ZipCar ABD'de çok başarılı oldu, bakalım tutucu Paris'liler de beğenecekler mi?

Yeşil Telefon: Bu icat Samsung'tan; Dünya'nın güneş enerjisi ile çalışan ilk dokunmatik ekranlı telefonu. Arka tarafta bir solar panel bulunuyor.

Samsung'un Blue Earth adını verdiği bu cihaz aynı zamanda dönüşütülülmüş plastikten üretilmiş.

Teleonun bir de "Eco Walk" diye bir özelliği var. Telefonun pedometresiyle atılan adımları saymak, motorlu bir araç kullanmak yerine yürümeyi tercih ederek karbondioksit emisyonunu ne kadar azalttığımızı hesaplamak mümkün. Ve bu sayede kaç ağacı kesilmekten kurtardığınızı hesaplamanız da.

Avuç İçi Projektörü: 3m'in bu şahane cihazı sanırız kendi kendisini anlatıyor. Minicik cihaz görüntü boyutunu 20 santimden 127 santime kadar büyütebiliyor. Sürekli sunumlarla uğraşan insanlar olarak rüyalarımız gerçek oldu diyebiliriz.

2009-11-23T21:47:00.000+02:00

Steve Jobs – İnovasyon, Müşteri Deneyimi ve Belki de Herşeyin Gurusu

Steve Jobs.

O hiç kuşkusuz günümüz iş dünyasının en efsanevi, en tartışılan, en radikal CEO’su.

Sadece bir sektörde değil, dört ayrı sektörde birden devrimler yaratan, iş modellerini ve müşteri alışkanlıklarını tepetekla eden, Macintosh’larla PC pazarının, I-Pod ve I-Tunes ile müzik endüstrisinin, Pixar ile sinema salonlarının ve en nihayetinde I-Phone ile cep telefonu pazarının kurallarını yeniden yazan strateji dehası.

Skandallara imza atan zorlu kişiliği, çalışanlarını canından bezdiren mükemmeliyetçiliği, hedefe kitlenmenin ne demek olduğunu herkese gösteren tükenmez hırsı, kural tanımaz isyankarlığı, hiç değişmeyen kıyafetleri, şaheser sunumları ve dünyayı değiştirmek konusunda hayaller ötesi vizyonerliği ile gerçek bir 21.yüzyıl efsanesi.

Apple mağazaları ile teknoloji perakendeciliği deneyimini müşterileri için yeniden tanımlayan, “think different” reklamları ile hepimize farklı düşünme cesareti aşılayan, iki kez ölümün eşiğinden dönmesine rağmen işinin başına geçmek konusundaki inanılmaz iradesi ile hepimize ilham veren, üniversiteyi bitirememiş ama asıl önemli olan şeyleri çok genç yaşta kavramış mucizevi insan.

2000 yılında geri döndüğü Apple’in değerini o günden bugüne 5 milyar dolardan 170 milyar dolara çıkaran, yeni oyuncağı I-Phone’in yıllık satışlarını 24 milyon, I-Pod’un yıllık satışlarını ise 60 milyon adedin üzerine çıkaran, açtığı 300’e yakın Apple Store ile perakendecilerin alayına meydan okuyan rakamların efendisi.

Evet Steve Jobs, iş dünyasına tekrar hoş geldin.

Daha önce pankreas kanserini atlatmıştın, şimdi ise karaciğer nakliyle hayata tutundun.

Hepimiz nefeslerimizi tuttuk yeni numaralarını bekliyoruz.

Bakalım bu sefer hangi kuralları yıkacak, hani yerleşik düzenin yıkıcı kabusu olacaksın?

2009-11-17T12:55:00.005+02:00

ABD: İnovasyon Olmadan Asla!

ABD’de ekonomisi resesyonun sona ermesi yönünde sinyaller veriyor. Ekim ayı büyüme rakamları pozitif. Onlar için sevindirici tabii.

Ya da öyle mi gerçekten?

Businessweek yazarı Michael Mandel konuya alternatif bir bakış açısı getiriyor. Mandel’e göre bu rakamlar gerçeği tam olarak yansıtmıyor ve ABD ekonomisinin geleceğe yönelik bazı zayıflıklarını gizliyor.

Mandel hesaplanan büyüme rakamlarının şirketlerin “maddi olmayan varlıklar”a yaptığı yatırımları içermediğini, dolayısıyla da şirketlerin resesyon döneminde bu alandaki yatırımlarını ne kadar kestiklerinin hesaba alınmadığını ifade ediyor.

Mandel’in maddi olmayan varlıklardan kastettikleri şunlar: Ar-Ge, yeni ürün ve hizmetlerin tasarımı ve çalışanlara verilen eğitimler. Mandel’e göre ABD şirketleri resesyonla mücadele etmek uğruna bu alanlardaki harcamalarını büyük oranda tırpanlamış durumdalar. Bilgiye dayalı günümüz ekonomisinde bu yatırımlar olmadan nasıl rekabet edilebileceği şüpheli.

Mandel’in verdiği rakamlar ilgi çekici. ABD şirketlerinde bilim insanları ve mühendislerin sayısında krizin başından beri düşme oranı %6.3. Oysa ABD’de aynı dönemdeki genel işsizlik artışı %4.1. Firmalar geleceğe yönelik inovasyonlar üretecek kadrolarını azaltırken, satış gibi günlük performansı yükseltecek insanları koruyorlar. Oldukça kısa vadeli bir bakış açısı.

Yine aynı dönemde şirketlerin Ar-Ge harcamalarında da önemli düşüşler var. Mandel’in makalesinde şirketlerden bolca örnekle desteklediği bu olgu ABD’nin rekabet gücünü ileride mutlaka olumsuz etkileyecektir. Üstelik mesele sadece harcamaların azalması da değil. Özellikle ilaç sektöründeki pek çok şirket Ar-Ge faaliyetlerini Hindistan’a offshore ediyor. Hint’li bilim adamlarının geleceği ABD’li meslektaşlarından daha parlak gibi. Ve tabii Hindistan’ın ki de ABD’den.

ABD’li şirketlerin çalışanlarına yaptığı eğitim yatırımları bilgi ekonomisi döneminde inanılmaz artarak yıllık 134 Milyar Dolarlık bir seviyeye ulaştı. Oysa krizin başlangıcı olan 2008’den beri şirketler eğitime harcanan parayı epeyce budadılar. ABD’de 2008 çalışan eğitimi harcamalarındaki düşüş %4. 2009’da düşüşün daha da sert olacağı öngörülüyor. Mandel makalesinde eğitim yatırımı açılmış bir işgücünün tam da radikal inovatif fikirlerin gerektiği bir ortamda nasıl başarılı olabileceğine şüpheyle yaklaşıyor.

Keşke Türkiye ekonomisi hakkında da böyle araştırmalar yapılabilse. Acaba biz de inovasyon kriz ortamında ne alemlerde?

2009-11-12T20:56:00.003+02:00

Sanal Bu İnovasyonlar!

Biraz sonra FarmVille'in yaratıcılarının kazandığı paraları okuyunca sinirli bir şekilde "hiç aklım ermedi bu işe!" demeniz, hatta başınızı bu garip oyuna para harcayan insanları ayıplayarak iki yana sallayıp "cık cık, ne hale geldi insanlık" diye söylenmeniz gayet normal.

Hayır bu sanal dünya işlerine bozulmakta yalnız başınıza değilsiniz ve hayır fazla eski kafalı da sayılmazsınız. Sadece "sanal dünya"yı anlamakta biraz zorlanıyorsunuz diyelim. Hem zaten kim zorlanmıyor ki?

FarmVille insanlara sanal traktörler, sanal tatlı patates tohumları ve daha bilumum sanal çiftlik malzemesini gerçek Amerikan Dolarcıkları karşılığında satıyor. Evet, aynen öyle. Gerçek para verip sanal traktör alıyorsunuz. Aldığınız bu sanal traktörü Facebook üzerinde yaklaşık 60 milyon kişinin büyük bir heyecanla sanal çiftlikler edindiği FarmVille ortamındaki sanal çiftliğinizde zevkle kullanıyor, tarlanızın sürüyor ve sanal patateslerinizin yetişmesini büyük bir heyecanla izliyorsunuz.

Ve bu garip alışkanlığınız FarmVille'n yaratıcısı olan Zynga'ya daha kuruluşunun ikinci yılında ortalama 100 Milyon Dolar ciro sağlıyor.

Şirket yetkilileri kar rakamlarını açıklamasa da, sıfır maliyetli sanal ürünleri satmanın bir hayli karlı olacağını tahmin etmek çok zor değil. Örneğin geçenlerde tatlı patates tohumlarını paketi 5 Dolardan sattılar, sadece üç günde ulaştıkları ciro 400.000$'ı buldu.

Şaka gibi geliyor kulağa, ama değil.

Sanmıyoruz ki gerçek dünyadaki hiç bir ürün inovasyonu bu kadar hızlı bir şekilde kara geçebilsin.FarmVille sanal bir dünya olabilir ama kazanılan paralar gayet gerçek.

Sanallaşsak mı ne?

Zynga'nın çalışma ortamını görmek isterseniz tıklayınız

2009-10-13T23:33:00.006+03:00

İnovasyon Top-Gun'ı Bozdu

Pek çok çocuğun en büyük hayali büyüyünce savaş uçağı pilotu olmaktır.

Top Gun'daki Tom Cruise portesi ile hayatımıza yerleşen savaş uçağı pilotu profiline kim karşı koyabilir ki? Ray-Ban gözlükler, havalı pilot montları, her an ölüme yakın heyecan dolu bir hayat, kahramanlık hikayeleri, zaferler, güç, teknoloji ve tabii ki güzel kızların tükenmez ilgisi...

ABD hava kuvvetlerinin savaş pilotları 60 yıldır bu imajla anıldı. Bu imaj o kadar güçlüydü ki, savaş pilotluğu yapmış olmak başkan adayları için bile her zaman önemli bir avantaj olageldi.

Oysa bugün inovasyon bu şanlı geçmişe ve düşsel imaja ciddi bir darbe vuracak gibi gözüküyor.

Obama'nın seçildikten sonra ilk aldığı kararlardan birisi ünlü F-22 Stealth Fighter uçaklarından 200 adet yeni siparişin iptal edilmesi oldu. Gerekçe basitti, bu kadar güçlü uçaklara artık gerek bulunmuyordu.

Obama'ya göre ABD'nin temel olarak bir Rus tehlikesine karşın geliştirdiği bu olağanüstü savaş makinaları bugünün ihtiyaçlarına uymuyordu çünkü Ruslarla bir savaş olasılığı çok düşüktü. Obama'nın bu radikal kararı bekleneceği gibi hava kuvvetlerinde epeyce huzursuzluğa yol açtı, neredeyse tamamı pilot kökenli olan hava kuvvetleri komutanları değişimden hiç hoşlanmadılar.

İşin doğrusu şu. ABD'nin bugünlerde savaştığı en ciddi cephe olan Afganistan'ın dağlarında küçük gruplar haline çatışan paramiliter El-Kaide savaşçılarına karşı İnsansız Hava Araçları(İHA)F-22'lere göre çok daha etkin sonuçlar üretiyor.

Uzaktan joysticklerle ve bilgisayar ekranlarıyla yönetilen bu araçlar terörist grupların bulunması ve yok edilmesinde ve istihbarat faaliyelerinde hem daha ekonomik, hem tehlikesiz, hem de daha sonuç alıcı bir rol oynuyor. Üstelik her gün çeşitli inovasyonlarla daha da geliştirilen bu araçların yetenekleri de sürekli olarak artıyor.

Teknolojik inovasyonlardan kaynaklanan bu değişim ABD Hava Kuvvetlerinde güç dengelerini de yerinden oynatıyor. Artık joy stick kullanabilen bilgisayar uzmanı tipler, havalı gerçek savaş pilotlarından daha iyi kariyer olanaklarına sahip olabilecek. İleride, hayatında gerçek cephe görmemiş bu bilgisayar delilerinin komuta kademelerine yükselmesi hiç de uzak bir olasılık değil.

Teknolojik inovasyonun Top Gun'lara ettiğine bir bakın...

2009-10-06T22:14:00.004+03:00

Müşterileri Anlamak ve İnovasyonBu aralar başucu kitabımız hale gelen "Fark Edilmemiş İş Fikirleri"nde (MediaCat Yayınları, 2008)rastladığımız ve aşağıya kısaltarak aktardığımız öykü, inovasyonun neden müşterileri anlamakla başladığını çok etkili bir şekilde anlatıyor. Sizlerle de paylaşmak istedik.

Magnavox, ABD kökenli bir ev elektroniği ürünleri üreticisi. 1915'de kurulan ve Türkiye'de pek de tanınmayan firmanın geçmişte pek çok inovasyonları olmuş. Bizim ilgimizi çeken 1993'de patentini aldıkları "Remote Locator" adlı ürünleri, daha doğrusu onları bu ürünün inovasyonuna sürükleyen "pazar araştırma" yöntemleri.

1990'larda uzakdoğulu üreticilerin rekabeti Magnavox'u müşterilerini daha iyi dinlemeye ve inovatif fikirler geliştirmeye yöneltiyor. Ancak tipik pazar araştırmaları ile varılan sonuçlar şirketin yöneticilerini pek de tatmin etmiyor. Tüketicilere televizyonlarıyla ne gibi sorunları olduğu sorulduğunda "benimki toz topluyor" ya da "programları beğenmiyorum" gibi, üretici firmanın üzerinde çok da anlamlı inovatif fikirler geliştiremediği meseleler gündeme getiriliyor.

Magnavox çalışmalar ilerledikçe araştırma yöntemlerini geliştiriyor, insanların televizyonları ile olan etkileşimlerini yerinde gözlemlemeye ve onlara televizyonların onların yaşamlarındaki yerini anlamaya çalışıyor.

Magnavox bu amaçla müşterileri ile uzun ve derinlemesine görüşmeler de yapıyor hatta bir kısım insandan izin alarak onları evlerinde ziyaret ediyor ve televizyonları ile ilişkilerini yerinde gözlemliyor. Magnavox bu çalışmalar sırasında Amerikalıların uzaktan kumandaları ile olan tutkulu ilişkileri konusunda garip şeyler öğreniyor.

Amerika'lıların %80'ni uzaktan kumandalarını kaybediyorlar.
Nüfusun yarıdan fazlası kumandayı haftada 5 kereye kadar kaybediyor.
Katılımcıların büyük bir bölümü kumandayı mobilyaların içinde ya da altında, hatta kimi zaman buzdolaplarında bulduklarını açıklıyorlar.
Çoğu kişi bu sorun konusunda televizyon üreticilerini değil, eşlerini veya çocuklarını suçluyor.
İşte size bir inovasyon fırsatı. Zaten Magnavox'da fırsatı boşa harcamıyor ve "Remote Locator" adlı cihazı geliştiriyor. Uzaktan kumandayı kaybederseniz sadece televizyonun açma kapatma düğmesine dokunuyorsunuz ve uzaktan komanda bulabilmeniz için bipliyor.

Gerçek bir sorun, gerçek bir çözüm, gerçek bir inovasyon.

Müşterilerinizi iyi ama çok iyi anlayın, onları anlamak için geleneksel pazar araştırması metodlarının çok ötesine geçmeniz gerekse de...

2009-09-11T22:17:00.005+03:00

Pazarlamacılar Sokağa Çıkın!

Kurumların inovasyon çalışmalarında, pazarlama departmanlarına müşteri ihtiyaçlarını anlamak, pazardaki trend değişikliklerini takip etmek/yorumlamak ve ortaya çıkan pazar boşluklarını tespit etmek gibi son derece önemli roler düşüyor. Ne de olsa inovasyon ancak gerçek müşteri ihtiyaçlarına odaklanıldığında başarılı oluyor.

İnovasyon konusunda yetenekli tüm şirketlerin, müşterileri ve trendleri yakından takip etmek konusunda son derece hırslı oldukları, inovasyon literatürünü izleyen iş insanlarının yakınen bildikleri bir olgu.

Kanımızca pazarlama departmanlarının kendilerine düşen bu rolleri hakkıyla yerine getirebilmeleri ancak sahaya çıkmaları ile mümkün. Anket sonuçları, pazar araştırma raporları veya fokus grup çalışmalarının, sahayı yerinde görmenin yerini hiç bir şekilde alamayacağına inanıyoruz.

Sahada müşterilerin neler yaşadığını incelemek, onlarla birebir görüşmeler yapmak, ürün veya hizmetleri tüketirken nelerle karşılaştıklarını anlamak, ancak müşterilerle birlikte kendi yaşam veya çalışma alanlarında vakit geçirmekle gerçekleşebiliyor.

Öte yandan eğitim ve danışmanlık hizmetleri verdiğimiz şirketlerde pazarlama departmanlarının zamanlarını nasıl harcadıklarını incelediğimizde ortaya son derece çelişkili bir tablo çıkıyor.

Çoğu pazarlama yöneticisi ve çalışanı ofiste inanılmaz çok zaman geçiriyor. Şirket içi toplantılar, ajans debriefleri, pazar araştırması raporlarının sonuçlarının incelenmesi, fokus grup çalışmaları, müşteri memnuniyeti anketlerinin düzenlenmesi gibi faaliyetler pazarlamacıların o kadar çok zamanını alıyor ki, sahaya çıkıp müşterilerle ayıracak zaman kalmıyor.

Denilebilir ki tüm bu faaliyetler de gerekli değil mi?

Evet. Tabi ki gerekliler.

Öte yandan bu faaliyetlerin inovasyona pek de yardımcı olmayacağına inanıyoruz.

Mesele pazarlama departmanlarının inovasyona daha anlamlı destek verebilmesi için yeni çalışma alışkanlıkları kazanması ve ofis içi/saha zaman dengesini yeniden düşünmeleri. Ayrıca pazarlama departmanlarının ana görev tanımlarını "iletişim"den, "iş tasarımı"na dönüştürmeleri de gerekiyor.

Önümüzdeki günlerde Magnavox adlı bir TV üreticisinin uzaktan kumanda inovasyonu örneğinden yola çıkarak sizlere inovasyonla pazarlama departmanlarının sahaya çıkması arasındaki ilişkiyi açıklamaya çalışacağız.

Yine bu örnekten yola çıkarak pazarlama departmanlarının ana görev tanımlarını neden "iletişim"den, "iş tasarımı"na dönüştürmeleri gerektiğini ve bunu nasıl başarabileceklerini de paylaşacağız.

2008-07-31T12:40:00.003+03:00

Güneşle Beslenen Mobil Ev Aydınlatması

Çevreci teknolojilere meraklıysanız size kaçırmamanız gereken bir yenilik haberim var.

Dünya toplam nüfusunun yaklaşık dörtte biri elektrik olmadan yaşıyor. Böyle yerlerde gün ışığının bittiği noktada iş hayatı da duruyor ve dolayısıyla çok verimsiz ekonomiler doğuyor(gerçi çocuklar ev ödevlerinin olmamasından memnun olsalar gerek:)).

Solar enerjiyle beslenen ev tipi fenerler bu konuda çok iyi çözümler sunuyorlar, hem de çevreye ve fakir insanların kesesine uygun bir şekilde.

Örneğin Hint'li Cosmos Ignite firmasının geliştirdiği Mightylight adlı fener, gündüz güneşe bırakıldığında biriktirdiği solar enerji ile geceleri 5 saate yakın 25 watlık bir elektrik ampülüne eşdeğer ışık üretebiliyor.

Bu tür keşifler sayesinde fakir toplumların ekonomik aktiviteleri güçleniyor, üstelik çevreye de zarar vermeden.

2008-07-13T16:48:00.003+03:00

Arçelik bu inovasyon meselesinde gittikçe daha iyi oluyor.

Teknolojik odaklı değişimlerden gittikçe daha tüketici odaklı yeniliklere doğru bir rota çizen Arçelik inovasyon takımı "Divide and Cool"'dan sonra süper yeni bir fikirle bizleri buluşturdu: "ArtCool Klima".

Sanatı klima gibi soğuk bir ürünle birleştirmek benim gibi dekorasyon meraklısı insanların kalbini fethedecek türden şahane bir fikir. Böylece klima seçimlerimizde mekanik Btu/h hesaplarının ötesindeki meselelere de geçebiliyoruz: "Acaba bu klima evimin başköşesinde güzel durur mu?". Arçelik'ten farklılaşmanın böylesi.

Öte yandan bence bu fikri genişletip başka beyaz eşya alternatiflerine taşımak da mümkün. Mesela pek çoğumuzun evinde süsleme amaçlı mıknatıslara sergi alanı sağlayan o kocaman buzdolabı yüzeylerini de birer sanat eserine dönüştürebilir Arçelik.

Arçelik yöneticilerine bir de önerim olacak bu arada. Bence web sitelerinde şöyle bir hizmet sunsalar hem tüketicileri ile uzun nefesli bir ilişki kurabilirler, hem de yeni bir gelir kaynağı yaratabilirler: İnsanlar sevdikleri dijital fotoğraflarını yollasınlar, Arçelik'te bunları ArtCool klimaların çerçevesine uygun şekilde basıp kendilerine geri göndersin.

Tam da web2.o'a yakışacak türden bir uygulama olmaz mı?

2008-07-08T11:41:00.005+03:00

Internet'in müzik endüstrisini kökten etkilediği malum. Dijital ortamda ki müzik paylaşımı ve kopyalaması CD satışlarını çok yavaşlatmış vurmuş durumda. Bu konuda her ne kadar yasal düzenlemeler varsa da, I-Pod aygıtlarla internet birleşince müzik endüstrisinin şekil değiştirmesi de kaçınılmaz hale geliyor.

Bu değişime iyi ayak uyduran şirketlerden birisi de DAB Digital Raido adlı bir İsviçre kuruluşu. Swiss Jazz ve Swiss Classic adlı iki internet radyosu bulunan DAB, internet ortamının gereksinimleri ile geleneksel CD satışını birleştirmenin çok güzel bir yolunu bulmuş.

24 saat boyunca caz ve klasik müzik yayını yapan bu internet sitelerine girdiğinizde o gün hangi eserin hangi saatte çalacağını gösteren bir ekranla karşılaşıyorsunuz. Bu tabloda tüm eserlerin yanında yer alan INFO tuşuna bastığınızda eser ve yorumcusu hakkında bilgilere ve başka kullanıcıların yorumlarına da ulaşabiliyorsunuz. Bilgisayarınızda dinlediğiniz müzik hoşunuza giderse orjinal CD'sini hemen satın alma şansına da sahipsiniz.

Uzun lafın kısası, DAB hem internet kullanıcılarının "bedava"ya iyi müzik (bence çok iyi müzik) dinleme arzularını yerine getiriyor, hem dinledikleri müzik hakkında onları bilgilendiriyor, hem de dileyenlere CD'lerini satın alma şansını veriyor.

Daha ne olsun?

2008-07-04T11:03:00.003+03:00

Çevreye saygı firmalara yepyeni inovasyon sahaları açıyor. Geçen yazımda biyoplastik üreticisi Metabolix’den bahsetmiştim. Bu kez ise Sanyo’nun yeni çevreci pil teknolojisini sizlerle paylaşmak istiyorum.

Bildiğiniz gibi atık piller doğanın çok zor baş edebildiği çöplerdir. Sanyo bu soruna köklü bir çözüm getirmeye çalışıyor. Sanyo’nun “eneloop” markalı yeniden doldurulabilen (rechargeable) pili yaklaşık 1.000 kez (evet yanlış okumadınız 1.000 kez) kullanılıp tekrar şarj edilebiliyor. Böylece piliniz neredeyse sonsuza kadar eskimiyor ve dolayısıyla atığa da dönüşmüyor.

Eneloop’un getirdiği bir diğer yenilik ise pillerin insanı en deli eden yönü olan bayatlama, yani hiç kullanılmadan durduğu yerde bitme sorunundan da etkilenmiyor olması. Eneloop pilleri yeniden doldurulduktan sonra 1 yıldan fazla enerjilerini muhafaza etmeyi başarıyorlar. Eneloop’un bu özelliği çevreci teknolojilerin aynı zamanda tüketicilere de değer katabileceğini gösteriyor.

Üstelik eneloop piller rakipleri “alkalin esaslı pillerden” 4.4 kat daha güçlü olduklarından dijital kameralar ve uzaktan kumandalı oyuncaklar gibi çok enerji yiyen ürünler için de çok uygunlar.

Çevrecilik, bilim ve inovasyon birleştiğinde hem dünyamız daha temiz bir dünyaya dönüşüyor, hem de tüketici olarak hayatımız kolaylaşabiliyor.

2008-07-02T08:35:00.004+03:00

Ağaçta Plastik Yetiştirmek

Bu haftanın Businessweek’inde hem çevreciliği, hem de yenilikçiliği ile kalbimi kazanan bir şirket incelenmiş: Metabolix.

Biyoloji mühendisi Oliver P. Peoples tarafından kurulan şirket “biyoplastik “ üretme sürecinde yüzlerce lisans sahibi. Mirel adını verdiği biyoplastikleri önümüzdeki yılın başında üretmeye başlayacak şirket, şu ana kadar bu yeni üretim teknolojisine 200 milyon dolarlık yatırım yapmış.

Peki nedir biyoplastik? Kullanımdan sonra çürüyüp çevreye zarar vermeden ayrışabilecek, plastiğe dönüşen bitkiler diye tanımlayabiliriz. Yani öyle bir bitki yetiştiriyorsunuz ki, plastiğe dönüşebiliyor, daha sonra da çevreye hiçbir zarar vermeden tamamen organik bir madde gibi çürüyüp doğaya karışıyor. Müthiş değil mi?

Önceleri plastik üretmenin pahalı bir yolu gibi görülen biyoplastik teknolojiler, plastiğin ana hammaddesi olan petrol fiyatlarındaki yükseliş ve çevrecilerin artan etkisi ile birlikte önemli bir yatırım alanına dönüşüyor. ABD’li Cargill, Brezilyalı Braskem, Japon Toray bu alana müthiş yatırım yapanlar arasında.

Trendleri izlemek, öngörü, bilim ve inovasyon. Metabolix tüm bu becerilere sahip bir firmaya benziyor ve gözümde adeta yenilikçiliğin bir sembolü haline dönüşüyor.

2008-06-25T17:44:00.004+03:00

Sigara yasaklarından sonra iş kulelerinin, alışveriş merkezlerinin ve bilumum kamuya açık binanın önünde benzer görüntüler oluşmaya başladı. Küçük bir keyif anı için binadan atılma gazabına uğramış, belki de bir nefes sigara için 30. katındaki ofisinden gelmiş, neredeyse yarım saat sürecek bir nikotin yolculuğuna çıkmış dikilip duran bayanlar ve baylar.

Bu hafif iç burkucu görüntüyü inovatif bir fikre dönüştürmeyi başarmış girişimci ise -şaşırtıcı bir şekilde- Belçika'dan çıkmış. Ashvertising (ben KülTablasıReklamcılığı olarak çevirdim) adlı firma, binaların önünde dikilerek sigara içen insanları hem hoşça vakit geçirmelerini, hem de izmaritlerini yere atmamalarını sağlayacak eğlenceli bir fikir bulmuş.

Bir medya platformu (LCD TV) ile kültablasını birleştiren bu ilginç fikir, sigara içenlerin hem kapalı devre bir televizyon yayını izlemelerini sağlıyor, hem de onları reklamlarla buluşturarak bir gelir kaynağı yaratıyor. Dünya'da sigara yasaklarının ne kadar hızlı yayıldığını düşünecek olursak, KülTablasıReklamcılığı'nın önündeki fırsatları kıskanmamak mümkün değil.

2007-01-25T17:45:00.001+02:00

KASLARIMIZI GÜÇLENDİRELİM (Gelinlik Sorusu)

Bugün epey bir e-mail trafiğine yol açan sorumuzun cevabı (daha doğrusu benim yorumum) şöyle.

Gelinlikli arkadaş yukarıda bir fotoğrafını yayınladığım ünlü iş adamı Richard Branson’dı (sadece bir kişi doğru tahmin etti). Kendisi bildiğiniz gibi Dünya’nın en zengin, inovatif ve de çatlak insanlarından birisidir. İşe alıp almamak konusunda tabii serbestsiniz ama ben sizin yerinizde olsam alırdım derim. Ne de olsa onun yenilikçi fikirlerinin yarattığı zenginlik ve Virgin imparatorluğu muhteşem.

Öte yandan aslında pek çoğunuzun yanıtlarında geçen “ama biz kurumsal bir şirketiz” cümlesi de kulağa mantıklı gelmiyor değil.

Lakin kurumsallaşma zenginlik yaratacak fikirleri engelliyor, bu tür fikirleri üretebilecek “çatlak” insanların işe alınmasına ket vuruyorsa pek de doğru yolda gitmiyoruz demektir. Kanımca şirketlerin ana amacı “kurumsallaşmak” değil kar yaratmaktır.

Bu nedenle etrafımızdaki birbirine benzeyen sıkıcı/disiplinli/sadık insanlar ordusuna bir gözatıp istihdam politikalarımızı yeniden gözden geçirmek çok akıllıca olacak diye düşünüyorum.

2007-01-25T14:56:00.000+02:00

Merhabalar,

Ne yazık ki mail adreslerinde yaşanan aşırı trafik yüzünden blogumuz biraz fazla tepki çekti.

Aşırı mailden dolayı üyelikten çıkarılmak isteyen kişiler bunu maille çözmeye kalkışınca sorun iyice büyüdü(!). Sorunu kökünden çözmek için tüm üyelikleri iptal ettim. Tekrar üye olmak isterseniz innovatifturk.blogspot.com’den subscribe olabilirsiniz. Gelinlik sorusuna kendi yanıtımı az sonra bloga post edeceğim. Yoğun ilginiz için teşekkürler.

Saygılarımla.

2007-01-24T19:06:00.001+02:00

KASLARIMIZI GÜÇLENDİRELİM (Aykırılara Ne Yapmak Lazım!)

Bugün Tom Peters’in konferansında bize yönelttiği bir soruyu sizlere yönlendirmek istedim.

Yanıtlarınızı bekliyorum...

Soru şu: Yukarıdaki resimde gözüken beyfendiyi/hanımefendiyi şirketinizde işe alır mısınız?

2007-01-24T09:31:00.001+02:00

KASLARIMIZI GÜÇLENDİRELİM (İş Tanımlarınızı Çöpe Atın, Robotluğun Alemi Yok)

Arthur Andersen’de danışmanlık hayatıma başladığım ilk yıllarda Türk yöneticileri çalışanlarının “İş Tanımlarını” yazdırmaya pek düşkündüler.

“Herkesin yapacağı işi tam ve kesin olarak tanımlarsak yüksek verimliliğe ulaşırız” inancı hakim düşünceydi. Çalışanları işlerini ezberleyen ve hatasız şekilde yapan robotlara dönüştürmenin iyi bir fikir olduğuna inanılıyordu. Eh, o günün kapalı ekonomileri düşünüldüğünde sanırım haklıydılar da.

Bugünün hiper-rekabetçi iş dünyasında ise bu inancın temellerinden sarsılmakta olduğunu görüyorum. İnanılmaz derecede hızla değişen iş ortamında “sabit” tanımlar ile hareket etmenin hem şirketlerin esnekliklerine darbe vurduğuna, hem de çalışanların yaratıcılığını baltaladığına inanıyorum. İnanmaktan da ötesi bu bunu somut olarak gözlemliyorum.

Geçenlerde eğitimime katılan bir orta seviye yönetici gayet açık ve samimi bir şekilde fikir yaratmanın “iş tanımında” olmadığını belirtti. Performans göstergeleri arasında da yaratıcılık yer almıyormuş!..

Daha önceki bazı eğitimlerde de yaşadığım benzer örnekleri hatırladıkça, iş tanımlarının “bazı” faydalarını kabul etmekle birlikte (kişinin minimumda yapacağı işleri tanımlamak gibi) temelde onları çöpe atmanın işletmeler açısından daha hayırlı olacağına inancım gittikçe güçleniyor açıkçası.

Esnekliğin, yaratıcılığın ve inisiyatif almanın asıl geçer akçeler olduğu günümüzde, iş yerlerinde robotlar yaratmaya odaklanmış yönetim tekniklerinin radikal bir şekilde terkedildiğini görmek istiyorum

Siz ne dersiniz bu konuda?

2007-01-23T16:48:00.001+02:00

ŞAHANE FİKİR (Tesettürlü Giyimde İnovasyon)

Bugünlerde “tesettürlü giyimde inovasyon” gibi bir konuya değinmek ne kadar akıllıca olacak bilemiyorum doğrusu. Yine de, bugünkü yazıma son yıllarda hızla gelişen tesettürlü giyim pazarına Nike gibi devlerin bile ilgisiz kalamadığını görmekten cesaret alarak ilginç bir örnekle başlamak istiyorum.

Hollandalı genç tasarımcı Cindy van den Bremen’in, spor yapmak isteyen tesettürlü hanımlara yönelik olarak geliştirdiği alternatif türban son derece çarpıcı bir innovasyon fikri. Boyun ve yüz hariç başın tamamını örten bu modern türbanın özelliği esnek, rahat ve hava alan bir kumaştan yapılmış olması.

Tercih edilen spor dalına göre (aerobik, tenis, outdor, paten) farklı tasarımlar, renkler ve desenlerle sunulan bu ürün, spor esnasında türbanın baştan kaymasını da engelleyecek özelliklere sahip.

Bremen, fikrin aklına Avrupadaki müslüman genç kızların okullarındaki spor derslerine türbanla rahat edemedikleri gerekçesi ile katılamadıklarını öğrenince geldiğini söylüyor. İşte size böylesine basit bir gözlemin sonucunda ortaya çıkan ve büyük bir müşteri kitlesini kendine has bir sorununa yaratıcı çözüm üreten bir innovasyon.

Benzer bir yaklaşımı izleyen Nike firmasının motivasyonu ise para kazanmaktan ziyade sosyal sorumluluk (ya da en azından şimdilik öyle diyelim!).

Birleşmiş Milletler’in Kenya’daki mülteci kamplarında kalan Somali’li kadın mültecilerin hem dini inançlarını yerine getirmelerine, hem de rahat bir şekilde voleybol oynamalarına yönelik olarak geliştirdiği eşorfmanlar son derece yaratıcı bir sosyal sorumluluk inovasyonu.

Nike projede bir aşama daha ileri giderek mülteci kamplarındaki bayanlara bu eşorfmanları dikmeyi de öğretiyor. Lokal kumaşların kullanımını da destekleyen Nike, bir anlamda “balık tutmayı” öğreterek bu insanların mülteci kamplarından sonraki hayata hazırlanmalarına da destek sağlıyor.

Tabii ki bir pazarlama ustası olan Nike’n ileride bu ürünleri başka pazarlarda satmaya ve sosyal sorumluluk innovasyonu ile başlayan projesini ticari bir operasyona dönüştürmesi de mümkün gözüküyor.

2007-01-22T11:29:00.001+02:00

ŞAHANE FİKİR (Kendinize Yeni Bir Yol Arkadaşı İster Misiniz?)

Bu fikir Türkiye’den...

İstanbul’un trafik sorunu herkesin malumu. Geçenlerde Başbakan’ımızın bu konudaki inovatif (!) fikirlerini de hep beraber öğrendik. Bugün sizlere tanıtmak istediğim websayfasının yaratıcılarının ise daha iyi bir fikri var gibi: Yol Arkadaşlığı...

http://www.yolarkadasim.net/ isimli web sayfası, her gün aynı güzergahı kullanan insanları birbirileri ile tanıştırarak onları araç paylaşmaya ikna etmeye çalışıyor.

“İster aracınızla gitmek istediğiniz güzergaha giderinizi paylaşmak kaydı ile yol arkadaşı bulun, isterseniz gitmek istediğiniz güzergaha giderini paylaşmak kaydı ile araç bulun.” sloganıyla yola çıkan sitede, yol arkadaşı seçiminizi cinsiyet, sigara kullanıp kullanmama, meslek grubu gibi kriterlere göre yapmanız da mümkün.

Bu harika fikire şu andan 7.000’in üzerinde insan üye olmuş bile. Umarım zaman içinde daha çok duyulur ve içinde sadece bir kişinin olduğu araçların yarattığı trafik keşmekesi bir nebze olsun azalır...

2007-01-21T20:31:00.001+02:00

ŞAHANE FİKİR (Çantanı Nereden Kiraladın Şekerim?)

Geçenlerde bir gazetede bayanların pek bir meraklısı oldukları Louis Vuitton ve Gucci gibi bazı çanta markalarının fiyatlarını okuduğumda kelimenin tam anlamıyla dudağım uçukladı. Binlerce dolarlık fiyatlardan bahsedilen haber, bayanların çantalarıyla yaşadıkları tutkulu aşkın boyutlarını da gösterir nitelikteydi.

Bu tutkulu aşkın farkına varan İngiliz “Bag, Steal and Borrow“ firması ise benden daha akıllı ve girişimci çıkıp gözlemini paraya çevirmeyi becermiş.

Neredeyse her kadının arzuladığı ama erişemediği bu tutku objelerinden para kazanmak için inovatif bir fikir geliştiren Bag, Steal and Borrow’un iş modeli çok basit ama, çok parlak. Çok çeşitli markalardaki çantaları envanterinde bulunduran şirket bunları dileyen bayanlara internet üzerinden kiraya veriyor. Evet yanlış okumadınız: Dilediğiniz markada, dilediğiniz modeldeki çantayı, dilediğiniz süre boyunca kiralayabiliyorsunuz.

Hayalinizdeki çantayı kiralamak için yapmanız gereken ilk iş şirketin internet sitesine üye olmak. Aylık 19.95 dolardan başlayıp 149.85 dolara kadar yükselen çeşitli üyelik tiplerinin isimleri de, içerikleri de pek hoş. Princes adını verdikleri düşük fiyatlı üyeliklerde sadece belirli markalardaki çantaları kiralanabilirken, en pahallı üyelik tipi olan Diva Deluxe’lar en iyi markalardan iki çantayı birden aynı anda kiralama şansına sahip oluyorlar. Kiraladığınız çantayı dilediğiniz kadar alıkoyma şansınız var, yeter ki üyelik ücretinizi ödemeyi aksatmayın...

Şimdi siz bu Bag, Steal and Borrow’un innovasyonunu pek ciddiye almamış olabilirsiniz ama sizin gibi düşünmeyen bir risk sermayaderi şirkete gözü kapalı 8.25 milyon doları bastırmış bile. Anlayacağınız bu işte gelecek var gibi gözüküyor.

İnovasyon Sorusu: Siz de tüketicilerin tutkulu derecesinde arzuladıkları lüks tüketim objelerini kiralamanın bir yolunu bulabilir misiniz?

2007-01-17T11:20:00.000+02:00

ŞAHANE FİKİR (Sevgilinize Şarkı Yazın!)

Bir yılbaşını daha geride bıraktık. Masamın üstü yılbaşı kutlama kartları ile dolu. Gönderen, beni hatırlayan herkese çok teşekkürler. Ancak bu kartları üretmek için kesilen onca ağaca, dağıtım için yakılan onca benzine ve bu biraz da yaratıcılıktan uzak bu klasik kutlama şekline harcanan onca paraya da acımadan edemiyorum doğrusu.
Şimdi de önümüzde 14 Şubat sevgililer günü var. Bu kez de sadece o gün için fiyatlarını acayip yükseltecek çiçekçileri zengin edecek ve sadece 2 gün sonra kuruyacak güllere yatıracağız güzelim paracıklarımızı.

Ya da...

Kanada’lı TailoredMusic.com 14 Şubat’ta sevgililerine farklı, kalıcı ve yaratıcı bir fikir hediye vermek isteyen aşıklar için süper bir servis sunuyor: Profesyonel sanatçılarca, arzunuza göre güftesi yeniden yazılan, kişiye özel aşk şarkıları...

Sistemin işleyişi bir hayli eğlenceli. Önce ünlü şarkılardan birisini seçiyorsunuz. Daha sonra TailoredMusic.com size şarkının sözlerini istediğiniz şekilde değiştirebileceğiniz kullanımı son derece kolay bir kelime işlem programı sunuyor. Burada güfteyi keyfinize göre değiştiriyor, örneğin sevgilinizin ismini ya da yaşadığınız özel olayların şarkıya eklenmesini sağlayabiliyorsunuz.

Şarkının sözlerini değiştirdikten sonra şarkınızı MP3 formatında download edebildiğiniz gibi, güzel bir hediye paketindeki bir CD olarak da teslim alabilyorsunuz. Teslimat 1-2 hafta sürüyor. Şarkı başı ödediğiniz ücret 99 ile 249 dolar arasında değişiyor. Bu kadar özel bir hediye için çok da pahallı değil doğrusu.

TailoredMusic.com free-lens çalışmak isteyen müzisyenlere de iyi bir imkan sunuyor. İsteyen müzisyen evinden internet aracılığı ile bağlanarak üretici haline geliyor. İnternet devriminin sunduğu yepyeni iş olanaklarından birisi daha...

Şimdilik tüm şarkılar İngilizce. Belki Türkçe’sini yapacak ilk girişimci de siz olursunuz.

2006-09-01T18:28:00.001+03:00

Şahane Fikir (Araba Kiralamanın En Hesaplı Yolu )

Türkiye’den çarpıcı inovasyon örneklerini vermekten gerçekten büyük keyif alıyorum. İşte bir tanesi daha: carpuzz.com.

CarPuzz.com sadece Smart marka araçları kiralayan bir şirket.

Diğer araba kiralama şirketlerinden en büyük farkı inanılmaz derecede hesaplı fiyatları. Günlük 8 milyon liradan başlayan süper ucuz kiralama bedellerinin asıl finansörleri ise araçların üzerine alınan reklamların sponsorları ve tabii ki böylesine bir tanıtımdan bol bol yararlanan Smart Türkiye’nin kendisi.

Bu renkli ve şirin araçlara verilen reklamlar özellikle gençleri hedefleyen firmaları için biçilmiş kaftan. Gençler diyorum çünkü Carpuzz.com’dan araç kiralamak istiyorsanız firma yetkilileri ile yüzyüze bir mülakat yapmanız şartı var. Bu mülakatta aranan temel nitelik ise şehirli gençler olmanız ve markanın imajına destekte bulunacağınıza inanılması.

Otomobilleri tavandan arka cama, şoför kapısından motor kapağına kadar giydirmek mümkün. Üstelik dilenirse kullanıcılara araç içinde farklı promosyon malzemeleri de bırakılabiliyor. Spnsorlar sadece araca reklam mesajlarını vermekle kalmıyorlar, aynı zamanda aracı kiralayanların kimler olduğu ve hangi güzergahlardan geçtiğini de sitedeki raporlama sistemi sayesinde takip edebiliyorlar…

Tabi işin asıl keyfini çıkaranlar çok ucuz fiyatlara bu araçları kiralayıp gezen gençler. Böylece onlar İstanbul caddelerinde gün boyunca gezip tozuyorlar, araçların üzerindeki reklamlar da bol bol herkese kendini gösteriyor.

İnovasyon Sorusu: Sizin sektörünüzde yaratıcı sponsorluk projeleri bulmanız mümkün mü?

2006-08-31T18:16:00.001+03:00

Emlak Pazarı Tepetaklak (Şahane Fikir)

Başlığa bakarak benim de “ne olacak bu emlak fiyatlarının hali” türünden bir falcılık denemesi yapacağımı düşünmeyin lütfen. Bu köşe konjüktürle değil yaratıcılıkla ilgili. Anlatacağım konu da emlak pazarını altüst edebilecek çok yaratıcı bir fikiri ayrıntılandırıyor zaten.
Finlandiya kökenli Igglo adlı şirket, potansiyel müşterilerin arzuladıkları ancak henüz satılığa çıkmayan evler için “önceden sipariş vermelerini” sağlayan çok ilginç bir iş modeli oluşturmuş durumda...

Belki İstanbul için biraz zor bir deneme olur ama, İgglo Helsinki’deki her binanın fotoğrafını çekmiş ve web sitesine yüklemiş (yakında proje başka şehirlere de yayılacak). Şirket bu fotoğrafları aynı zamanda uydu görüntüleri ve haritalar ile de destekliyor.
Bir kez daha vurgulamakta fayda var; Igglo’nun web sitesinde Helsinki’deki tüm binaları görmek mümkün, sadece satılık olanları değil.

Potansiyel müşteriler konut satınalmak isteyebilecekleri bina, cadde veya semti internet üzerinden işaretleyebiliyor ve vermek isteyecekleri fiyatı siteye post edebiliyorlar. Bu sayede satıcılar emlaklarına olan talebi (o anda satmayı düşünmüyor olsalar bile) görmek imkanına kavuşuyorlar. İstenen nitelikteki konut satılığa çıkarsa potansiyel müşteriye anında e-mail aracılığı ile haber aktarılıyor böylece alım-satım da inanılmaz hızlandırılmış oluyor.

Eğer arz ve talep çakışırsa Igglo tipik bir emlakçıdan daha düşük komisyon alıyor. Bunun sebebi Igglo’nun yaratıcı iş modeli sayesinde çok düşük tuttuğu maliyetleri.

İnovasyon Sorusu: Sizin sektörünüzde de internet veya başka yeni teknolojilerin kullanımı sayesinde yerleşik iş modellerini tepetaklak etmenin bir yolu var mı?

2006-06-06T10:47:00.001+03:00

ŞAHANE FİKİR (SOKAK ÇOCUKLARINI NEREDE EĞİTEBİLİRİZ? TABİİ Kİ SOKAKLARDA...)

Bir Belçika vakfının sokak çocuklarına yönelik olarak geliştirdiği “Mobil Okullar”, inovasyonun sosyal konularda da ne kadar etkin çözümler üretebileceğine dair çok güzel bir örnek.

Tecrübelerle görüldü ki, ülkemizde de gittikçe büyüyen bir sorun olan sokak çocuklarının, klasik formattaki okullarda eğitilmesi pek de mümkün olmuyor. Mobil Okul meseleyi, sınıfı sokak çocuklarının doğal ortamına, yani sokaklara götürerek çözmüş!

Okul çocuklara bir yandan okuma-yazma gibi temel becerileri kazandırırken, bir yandan da kendilerine “daha iyi bir hayatın mümkün olabileceği” konusunda ufuk açmaya çalışıyor. Yapılan çeşitli çalışmalarla bir yandan çocukların kendilerine olan güveni geliştirilmeye çalışırken, bir yandan da sokaklardan kurtulabilmeleri için onlara yön gösterilmesi hedefleniyor.

Okul aslında küçük bir römork şeklinde tasarlanmış. Üzerinde karatahta ve diğer eğitim malzemlerinin yerleştirildiği mobil okullar, çocukların yazmaları, çizmeleri, öğrenmeleri ve sayılarla haşır neşir olmaları konusunda yeterince uygun bir ortamı sağlıyor.

2000 yılında Bolivya’da faaliyete geçen bu yepyeni eğitim konseptinin şu anda 16 mobil okulu var. Son derece müşük maliyetlerle işleyen sistem, yeni sponsorlar buldukça daha da hızlı bir şekilde gelişeceğe benziyor.

İnovasyon Sorusu: Ülkemizdeki sosyal sıkıntıların çözülmesi konusunda laf üretmenin ötesine geçip, yepyeni inovasyonlar yapmanız mümkün mü?

2006-05-23T16:23:00.001+03:00

Şahane Fikir (İnovatif Kasap)

Armutlu ile Etiler’in kesiştiği, varoşlarla Alkent’in lüks dairelerinin birbirine komşu olduğu bir semt...

Bu çelişkilerle dolu semtte, iriyarı bir “gecekondu apartmanın” giriş katında konumlanmış son derece “lüks” ve “havalı” bir kasap dükkanı...

Kasap dükkanında görmeye hiç mi hiç alışık olmadığımız “I-Mac” bilgisayarlar, “Esspesso Makinaları” ve kulakları okşayan caz tınıları...

Normalde buralara pek yolu düşmeyecek lüks cipler ve otomobillerden inip, İstanbul’un belki de en yüksek fiyatlı etini satınalmaya gelen şık hanımlar ve beyler...

Süt danası(veal), kuru dinlendirme dana eti (dry aging) gibi yepyeni tatlar sunan et çeşitleri...

Dükkandan aldığınız eti evinizde daha lezzetli yemeniz için, tamamlayıcı nitelikte baharatlar, tuzlar, bıçaklar...

Ve de ayrıca eti nasıl pişirmenizi detaylı şekilde, dünya mutfaklarından inanılmaz yenilikçi örneklere dayalı bir şekilde açıklayan danışmanlık hizmetleri...

Karşınızda ODTÜ İşletme mezunu, finans sektörü geçmişi olan, hafta sonları sörf kaçamakları için Çeşme’ye, sektöründeki en son gelişmeleri takip için New York’a, en iyi bira nerede içilir sorusunu yanıtlamak için İrlanda’ya gidip gelmeye bayılan tipik (!) bir kasap... Ve yine bir ODTÜ mezunu olan kardeşi...

Emre Mermer’in yaklaşık bir yıl önce kurduğu, Armutlu’da hizmet veren kasabını gözünüzde canlandırmaya çalışıyorum.

Kasaplık belki de olabilecek en eski ve emtia mesleklerden birisi...

Ama biraz inovasyon, biraz farklı düşünmek mesleğe tamamen yeni bir tanımlama getirebilmiş.

Çok şık bir web sayfasından (http://www.dukkanistanbul.com/), sektör standardlarının çok üstünde ambalajlamaya kadar pek çok yeniliğin üst üste konduğu bu dükkan, devletten yardım isteyen esnafımıza bir ders niteliğinde: Karlılık ve büyüme inovasyondan geçer. Nokta.

İnovasyon Sorusu: Siz sektörünüz tipik olmayanı haline nasıl geleceksiniz? Hiç düşündünüz mü?

2006-05-04T18:37:00.001+03:00

DENEYİM (Picasso’yu Demir Parmaklıkların Arkasına Koymamak!)

Müşterilerimle birlikte yürüttüğüm inovasyon projelerinde, fikir üretmenin işin kolay yönü olduğunu görüyorum.

İnsanlar gerekli düşünme teknikleri ile donatıldıklarında ve fikirlerini özgürce ifade edebilecekleri ortamlara kavuşturulduklarında kolayca yaratıcı kişiliklere bürünebiliyorlar.

Kurumların para kazandıran fikirler geliştirebilmeleri için illa ki dahi yaratıcılara filan sahip olması gerekmiyor. Sıradan çalışanlar ve yöneticiler, müşterilerine ve işlerine biraz farklı baktıklarında yüzlerce çarpıcı iş fikrini ortaya koyabiliyorlar.

Asıl zorluk ortaya konan fikirlerin hayata geçirilmesinde yaşanıyor.

Bürokrasi, zamansızlık, bütçesizlik, zayıf yönetim desteği, yetkisizlik, departmanlar arası koordinasyonsuzluk, risk alamama ve hepsinden de önemlisi “yavaşlık” gibi meseleler inovasyon projelerinin önüne aşılamaz engeller olarak çıkıyor...

Büyük hayallerle başlanan pek çok proje, kurumların karmaşık koridorlarında kaybolup gidiyor... En parlak iş fikirleri bile uzayan süreçlerde gittikçe sönükleşiyor... Mücadeleden yorulan en yaratıcı zihinler bile en sonunda pes ediyor, oyundan çekiliyor...

Geçenlerde okuduğum bir araştırmanın sonuçları, Türkiye’deki inovasyon projelerinde karşılaştığım bu sorunlardan global iş dünyasının da muzdarip olduğunu gösteriyor.Boston Consulting Grup’un yaptığı bir global CEO anketi yenilikçiliğin düşmanlarını işte şöyle sıralıyor:

Geliştirme Süresinin Uzunluğu: %32
Koordinasyon Eksikliği: %28
Risk Almama: %26
Müşteriyi Tanımama: %25
Fikir Seçememe: %21
Yetersiz Ölçüm Araçları: %21
Fikir Eksikliği: %18
Pazarlama ve İletişim Hataları: %18

Gördüğünüz gibi fikir eksikliği sıralamada ancak 7. sırada geliyor.

Soru: Sizin kurumunuzda inovasyonların hayata geçirilmesinin önünde ne gibi engeller var ve daha da önemlisi bu engelleri ortadan kaldırmak konusunda nasıl bir plan hazırlıyorusunuz?

2006-04-25T11:17:00.000+03:00

ŞAHANE FİKİR (Her Zevke Göre Tur Organizasyonu)

Belçika’lı turizm operatörü Wasteels, gezme-görme-öğrenme-paylaşma meraklılarını birer “tur tasarımcısı” olarak kullanmanın yolunu bulmuş durumda.

İnsanların giderek “çılgın kalabalıklardan” uzaklaşmaya ve “kendilerine özgü” yerlere gitmeye meyil ettiği bir gerçek. Bu trendin farkında olan Wasteels, amatör meraklıların kendi zevklerine göre tasarladıkları turları, şirketin müşterilerine satabilecekleri bir organizasyon oluşturmuş.

Segmentlerin gittikçe daha küçük dilimlere bölündüğü turizm pazarında her demografik grubun kendine has ihtiyaçları ve arzuları var. Kimi insan tatil köylerinde yan gelip yatmaktan hoşlanırken, kimisi de kayaların tepesinde aşırı adrenalin salgılamaya bayılıyor.

Turizm sektörü uzun zamandır bu farklı zevklere göre turlar düzenlemeyi zaten gerçekleştiriyordu.

Wasteels ise meseleyi bir adım daha ileriye götürerek amatörlerin kendi zevklerine uygun turlar tasarlamalarına ve bunu meraklılara satmalarına izin veriyor. Şu ana kadar teknolojik oyuncak meraklılarına, bekarlara, yaşlılara ve sanat-severlere özgü turlar tasarlanmış ve satılmış vaziyette.

Wasteels işin pazarlama, satış, bilet ve tüm diğer bürokratik sıkıntılarını hallediyor. Turun amatör tasarımcısı ise yapılan her satıştan belli miktarda bir komisyon alıyor.

Böylece kendi seyahat tutkusunu başkalarıyla paylaşmayı sevenlere gayet güzel para kazanma imkanı doğuyor. abii müşterilerine özel turlar satmak isteyen turizm acentalarına da yepyeni bir yaratıcı fikir kaynağı bulunmuş oluyor: Seyahat aşığı amatör turizmciler...

Soru: Sizin sektörünüzde de müşterilerinizin ve meraklı amatörlerin yaratıcılığından yararlanmanın bir yolu var mı?

2006-04-25T09:37:00.000+03:00

ŞAHANE FİKİR (Sinemanınızı Nerede Alırdınız?)

Mobil kafeden sonra şimdi de mobil sinema...

Kaliforniya’da faaliyet gösteren MobMov, otomobilden sinema seyretme fikrini (drive-in movie) daha da ileri götürmüş... MobMov’un sisteminde sinemanın bizzat kendisi hareket ediyor. Böylece sinema her hafta başka bir lokasyona taşınıyor.

MobMov (Mobile Movie’nin kısaltılmışı) geçtiğimiz yıl 25 yaşındaki web tasarımcısı Bryan Kennedy tarafından “arkadaşlarıyla birlikte eğlenmek” amacıyla kurulmuş. Kısa sürede kulaktan kulağa yayılan fikir çok popüler hale gelmiş. Şimdilerde ise e-mail aracılığı ile sinemanın o hafta nereye gideceği önceden duyuruluyor.

Sinemanın kuruluş sistemi de bir hayli basit aslında. Aracın içine yerleştirilen bir DVD oynatıcısı ve projectör cihazı sayesinde film duvara yansıtılıyor. Ses paylaşımı ise basit bir düşük-güçlü FM transmitteri sayesinde doğrudan izleyici araçlarının radyolarına gönderiliyor.

Kennedy -en azından şimdilik- bu işi para için yapmıyor: izleyicilerden giriş ücreti alınmıyor, sadece masrafları karşılayacak bir bahşiş toplanıyor. Asıl amaç sosyalleşmek ve eğlenceli bir ortam yaratmak. Öte yandan bu veya benzeri fikirlerin para kazandıran iş modellerine dönüşmesi de gayet mümkün gözüküyor.

MobMov Manifesto meraklısına kendi mobil sinemasını nasıl kuracağı hakkında son derece detaylı bilgi aktarımını da bedavaya sunuyor.

Soru: İşinizi mobil haline getirmenin yaratıcı yöntemlerini hiç düşündünüz mü?

2006-04-17T17:38:00.000+03:00

KASLARIMIZI GÜÇLENDİRELİM (İnnovasyonu Olmayana Kar Yok)

Seminerlerimde en çok üstünde durduğum konulardan birisi bir şirketin karlılık performansı ile innovasyon becerisi arasındaki ilişki.

İddiam, bugünün aşırı rekabetçi dünyasında sürekli olarak innovasyonlar yapabilme becerisinin kar peşinde koşan şirketlerin üzerinde en çok yoğunlaşması gerektiği alan olduğu yönünde...

Bu hafta BusinessWeek dergisinde çıkan “Yaratıcılığın Karşılığını Almak” adlı makale tezimi tam anlamıyla destekler nitelikte.

Boston Consulting Group tarafından dergi için yapılan bir çalışmaya göre Dünya’nın en yenilikçi 25 şirketi 1995’den bu yana yıllık ortalama da %3.4 net kar marjı artışı gerçekleştirdi. S&P Global 1200 şirketlerinin aynı dönemdeki ortalama yıllık net kar artışı ise sadece %0.4 seviyelerinde.

Hisse senedi getirisi açısından da durum pek farklı değil. Geçtiğimiz 10 yıl boyunca Dünya’nın en yenilikçi 25 şirketinin yıllık ortalama %14.3’lük hisse senedi getirisi S&P Global 1200 ortalamasının tam 3 puan üzerinde.

Target, Starbucks, Procter&Gamble ve Microsoft innovasyonlar sayesinde kar marjlarını yükselttikleri ve hisse senedi piyasaları tarafından ödüllendirildikleri için özellikle öne çıkan isimler. Diğer yüksek innovasyon becerisine sahip firmalarında performansları son derece yüksek.

Soru: İnnovasyon becerilerinizi arttırmadan karlılığınızı arttırmanın mucizevi bir yöntemini biliyor musunuz?

2006-04-12T11:58:00.000+03:00

ŞAHANE FİKİR (Koltuğumdan Sıkıldım Diyenlere Bir Çözüm Daha)

Daha önce IKEA koltuklarına özel döşemelerle modayı salonunuzun içine getiren İsveç’li Bernz firmasından bahsetmiştim.

Koltuklarınızla ilgili bugün anlatacağım innovatif fikir ise daha radikal bir çözüm öneriyor ve İngiltere’den geliyor: Sıkıldığınız koltukları topyekün değiştirmeye ne dersiniz???

Stop Gap Sofas adlı firma verdiği haftalık koltuk kiralama servisi ile, özellikle de yeni taşınanlara yardımcı olmayı hedefliyor.

Yeni bir evin dekorasyonu hem fazlasıyla zaman alan, hem de pek çok soruna gebe bir süreç: Evinize en uygun koltuğu seçmek genellikle zor bir karardır, üstelik siparişinizi verdikten sonra en az bir kaç hafta beklemeniz gerekir. Stop Gap Sofa işte tam bu durumda devreye girip 24 saat içinde size bir koltuk teslim ederek hayatınızı kolaylaştırıyor.

En az üç haftalık anlaşmalarla çalışan Stop Gap Sofas’ın işleri hiç de fena değil. Operasyonun ilk beş ayında 200 koltuk kiralanmış. Müşterilerin arasında sadece yeni ev döşeyenler değil, aynı zamanda geçici dekorasyon ihtiyacı olan film stüdyoları ve reklamcılar da girmiş. Şirket şimdi de İngiltere geneline yayılmanın planlarını yapıyor.

Soru: Etrafınızda bu tür yaratıcı “kiralama” fırsatları görüyor musunuz?

2006-04-11T12:04:00.000+03:00

ŞAHANE FİKİR (Mobil Satış, Ama Bir Tarzınız Olsun)

Modifiye edilmiş minibüslerde ve tır dorselerinde köfte, kokoreç veya dürüm satmak memleketimizde yıllardır uygulanan bir perakendecilik anlayışı. Hijyenik altyapıları bir hayli tartışılır olsa da bu tür satış noktalarının hiç de fena iş yapmadığı bir gerçek.

Hollanda’lı MobiCcino adlı firma ise mobil perakende noktası konseptini bir adım daha ileriye taşıyarak Piaggio marka üç tekerlekli motorsikletleri çok şık birer kafeye çevirmiş. Kees van der Westen marka bir hayli havalı kahve makinaları ile donatılan bu sevimli araçlar, insanlara son derece keyifli bir açık hava kafe deneyimi yaşatacak şekilde tasarlanmış.

Sunulan kahvenin kalitesi en üst seviyede. Araç bir arzu objesi olacak kadar şirin ve şık. MobiCcino bu araçlarla özellikle konserlerde, kumsallarda ve kalabalığın olduğu her yerde kahve satmayı düşünüyor. Üstelik planları da bir hayli hırslı: Önümüzdeki 5 yılda 1.000 mobile kafeye ulaşmak.

İnnovasyon Sorusu: Siz de perakande noktalarınızı şık ve keyifli mobil mekanlara dönüştirebilir misiniz?

2006-03-15T11:34:00.000+02:00

ŞAHANE FİKİR (Koltuğunuza İkinci Bir Şans Verin)

Koltuk döşemelerinizi canınızın istediği zaman zahmetsiz şekilde değiştirerek evinizi yenilemek, hayatınıza bir yenilik katmak...

İsveç’li Bernz firmasının yaptığı tam da bu işte.

Koltuklarınız ve yastıklarınız için değiştirilebilir ve yıkanabilir döşemelikler üreten Bernz’in iddiası, oturma odalarınızı birer “moda merkezi” haline getirerek evinizi renklendirmek...

Sistemin işleyici çok kolay. Önce Bernz’in web sayfasına girip zevkinize en uygun kumaşları, renkleri ve desenleri seçiyorsunuz. Daha sonra Bernz en geç 4 hafta içerisinde döşemelikleri adresinize yolluyor.

Yastıklar için değilse de koltuklar için bir sınırlama var tabii...

Döşemelik kumaşlar yine İsveç’li İKEA firmasının belirli modellerine uygun standardlarda kesiliyor. Yani koltuk döşemeliğinizi Bernz’den satın almak istiyorsanız koltuğunuzun da İKEA’dan olması şart. Öte yandan İKEA’nın dünya mobilya pazarındaki etkinliğini düşünürseniz, Bernz’in ne kadar akıllıca bir innovasyonun peşinde olduğunu görebilirsiniz.

Benzer örnekler cep telefonu pazarında yıllardır var. Çok satılan cep telefonları modelleri için ayrıca ”telefon kapları” da beğeninize sunuluyor. Böylece hem telefonunuzu ”değiştirme” duygusunu çok hesaplı bir şekilde yaşayabiliyor, hem de eskiyen telefonunuzu ”yenilemiş” oluyorsunuz.

Soru: Sizin sektörünüzde de standarlaşmış ürünlere yönelik bir yenileme pazarı yaratılabilir mi?

2006-03-13T12:39:00.000+02:00

ŞAHANE FİKİR (Gecekuşlarına Hizmet - Bir İstanbul İnnovasyonu)

Gecenin bir saatinde canınız birşeyler atıştırmak istedi ama dolabınız bomboş... Bakkalar çoktan kapandı, giyinip sokaklara çıkmaya feci üşeniyorsunuz...

Acilen bir ilaca ihtiyacınız var lakin gecenin bu saatinde nöbetçi eczaneye gitmeye hiç mecaliniz yok...

İçkinin ölçüsünü biraz kaçırdınız ancak aracınızı orada bırakıp eve dönmeyi istemiyorsunuz... Keşke bir şoför gelse sizi ve arabanızı alsa...

İşte tüm bu durumlarda ve daha başka pek çok “geceyarısı sorununuzda” İstanbul’da yeni hizmete giren After9 hizmetinizde. Telefon ya da internet aracılığı ile ulaşabildiğiniz After9 en geç 45 dakikada isteklerinizi kapınıza teslim etmeyi garantiliyor.

After9 çok çeşitli ürünleri gece evinize teslim ediyor, bazı ilaçları sürekli olarak depolarında bulundurarak acil durumlarda kapınıza getiriyor, ya da bir şoför yollayıp hem arabanızın hem de sizin bol alkollü bir gecenin sonunda bile kazasız belasız evinize varmanıza yardımcı oluyor...

Yakında İzmir ve Ankara’da hizmet vermeye başlayacak After9, gece saat 9 ile sabah 5 arasında hayatınızı kolaylaştıracak güzel bir hizmet innovasyonu.

Soru: Sizin sektörünüzde de klasik iş saatlerinin dışında müşterilerinize hizmet vermek mümkün mü?

2006-03-12T18:22:00.000+02:00

ŞAHANE FİKİR (Tiyatroda İnnovasyon)

Tiyatrocular seyircinin ilgisizliğinden sık sık yakınırlar. Zaman zaman basında kapanan tiyatroların üzücü haberlerine rastlarız. Sanat açısından gerçekten üzücü bir durum.

Peki ne yapmak lazım???

İstanbul Beyoğlu’na küçücük bir salonda tiyatro yapan Mahşer-i Cümbüş isimli topluluk çözümü “innovasyonda” bulmuş. Evet, sanatta da innovasyon yaparak yeni iş fırsatları yaratmak mümkün sevgili okurlarım.

Tiyatroyu bir spor müsabakası konseptiyle birleştirme fikri Mahşer-i Cümbüş’ün innovasyonlarının temelini oluşturuyor ve buna “Tiyatro Sporu” adını veriyorlar.

Mahşer ve Cümbüş adlı dörder oyuncudan oluşan iki ekip, seyricilerden aldıkları yönlendirmelerle doğaçlamalar yapıyorlar. Sergilenen doğaçlamalara seyircilerin alkışlarıyla puan verilmesinin ardından bu spor “müsabakasının” galibi belirleniyor.

İnanılmaz derecede eğlenceli olan bu doğaçlama müsabakası aynı zamanda izleyicilerde bir yarışma heyecanı da oluşturuyor.

Web sayfalarında Tiyatro Sporu hakkında şunu açıklıyor topluluk:

“Son otuz yılda tiyatro alanında gerçekleşen yeniliklerin bir uzantısı olan bu gösteri türü, seyirci-oyuncu ilişkisini yeniden kurarak bu ilişkiyi interaktif boyuta taşımaktadır. Tiyatro Sporu gösterileri seyirciyle birlikte yaşanan bir sürecin yaratılması ve bunun tekrarlanamaz olması itibarıyla her iki taraf için de önemli birer deneyimdir.”

Derslerimde “Deneyim İnnovasyonu” olarak açıkladığım modele şahane bir örnek.

Üstelik de çok komiklerJ))

Mutlaka izleyin derim…

Soru: Sizin işinizde müşterilerinize her seferinde yeni deneyimler yaşatmak mümkün mü?

2006-03-09T09:34:00.000+02:00

ŞAHANE FİKİR (Ya da Türk Usulü Konut Çözümleri!!!)

Bugünkü Hürriyet'te çıkan bu şahane resimi ve haberin bir kısmını sizlerle yorumsuz bir şekilde paylaşmak istedim. İşte size her durumda bir çözüm üreten gerçek innovatiftürkler...

"Mahalleli alıştı, ama yabancıyı güldürüyor.

Samandıra’da gecekondu üstüne kurulan apartmanın Hürriyet’te yayımlanan fotoğrafı büyük ilgi çekti.

Evin hikayesini anlatan Makbule Demir, "Para bulduğumuzda gecekonduyu yıkacağız. Mahalleli alıştı, ama yabancılar durup bakıyor. Karşısına geçip gülen bile var" dedi.

İstanbul Samandıra’da Recep Tayyip Erdoğan Caddesi 8 numaradaki "apartman kondu"nun sahipleri Mustafa ve Makbule Demir, inşaat sonrasında belediyeden kimsenin kapılarını çalmadığını söyledi.

Eşinin adını taşıyan torunuyla evin hikayesini anlatan Makbule Demir, "Bize o dönemde ’Siz, ne yapıyorsunuz?’ diyen olmadı. Biz de böyle yaptık" dedi..."

2006-03-08T18:03:00.000+02:00

ŞAHANE FİKİR (Kullandıkça Öde Kasko!!!)

“Satınalmak” yerine “kullandıkça ödemek” ilkesine dayanan iş modelleri pek çok sektörde gittikçe daha çok önem kazanıyor.

Fotokopi makinaları bu konuda en iyi bilinen örneklerden. Eskiden fotokopi makinalarını satınalıp binlerce dolar öderken, şimdi aylık olarak çekilen fotokopi sayısına göre faturalama yapılması pek çok şirketin tercih ettiği bir yöntem.

Peki ya arabanızı kaç kilometre kullandığınıza göre hesaplanan kasko primine ne dersiniz?

Norwich Union firmasının 5.000 gönüllü araç sahibiyle denemeye başladığı model, “arabanızı kaç kilometre kullanıyorsanız o kadar kasko primi ödeyin” şeklinde açıklanabilir kısaca.

Sistem şöyle işliyor: Aracınıza takılan akıllı kutu (smart box) adı verilen cihaz, içerisinde bir GPS (Global Positioning System) ünitesi bulunduruyor. Smart box, belli bir dönem boyunca sürücülük alışkanlıklarınızı düzenli olarak kaydediyor ve böylece ne derece riskli bir sürücü olduğunuz tespit ediliyor. Elde edilen bu bilgi sayesinde risk katsayınız hesaplanıyor. Daha sonra bu katsayınız, aylık olarak gittiğiniz kilometre ile çarpılarak ödemeniz gereken kasko primi ortaya konuyor. Tabii ki kullanıcılar bu modele bayılıyorlar.

Bugünkü haliyle kaskonun pek çok Türk sigorta şirketi için tam bir zarar merkezi olduğunu biliyorum. Belki de kasko poliçelerinde “kullandıkça öde” modeline geçmenin ülkemizde de zamanı gelmiştir.

Soru: Sizin pazarınızda da “kullandıkça öde” modeline geçmenin yolları var mı?

Bol innovasyonlu günler diliyorum...

2006-03-05T19:17:00.001+02:00

ŞAHANE FİKİR (Bankaları Aradan Kaldıralım!!!)

İnnovatif fikirlere sahip girişimcilerin hayallerini gerçekleştirebilmeleri için sermayeye kolay ulaşımı, toplumların zenginleşmesinde çok kritik bir faktör.

Ne yazık ki, Türkiye’de “Ah abi biraz sermayem olacaktı ki...” ile başlayan yılgın potansiyel girişimci sohbetlerinden de anlaşılacağı gibi bu konuda durum pek iç açıcı değil.

Para ihtiyacınız varsa ya bankalara gidip, teminatın, kefilin şart olduğu zorlu bir süreçten geçeceksiniz ve sonuçta da bir hayli yüksek bir faizle (inşallah!) borç alacaksınız ya da annenize altın bozdurma gibi pek tatsız alemlere dalacaksınız.

Kredi ticareti adını da verebileceğimiz piyasalarda dünyanın pek çok yerinde de model aynı. Parası olanlar bankalara yatırıyor, bankalar da borç isteyenlere bu parayı yüksek fazile satıp aradan para kazanıyorlar. Uzun lafın kısası bankalar kredi ticaretinde aracılıktan sıkı para kazanıyorlar...

ABD’de yeni faaliyete geçen Prosper.Com adlı internet sitesi işte bu konuda bir devrim yapmak iddiasında. Site, borç almak isteyen bireylerle, kredi vermek isteyen sermaye sahiplerini doğrudan karşı karşıya getiriyor. Bir diğer deyişle “kredi ticaretinin” aracı kurumu olan bankaları aradan kaldırmanın bir yolu bulunmuş durumda.

Sistem şöyle işliyor:

Diyelim ki borç almak istiyorsunuz. Prosper.Com’a girip talebinizi belirtiyorsunuz. Prosper.Com geçmiş kredibilite göstergelerinize göre önce size bir “rating” veriyor, daha sonra da kredi talebinizi ihaleye çıkarıyor.

Kredi vermek isteyen insanlar tıpkı “eBay.com”, ya da bizdeki “gittigidiyor.com” örneklerinde olduğu gibi açık artırmaya (daha doğrusu açık eksiltmeye) girerek size kredi satmaya çalışıyorlar. Tabii bu sırada kredi ratinginizi kontrol edip, faiz oranınızı ona göre belirlemek şansları da var. Siz ise size verilen en uygun tekliften kredinizi kullanıyorsunuz.

Sistem kredi kullananlar açısından çok avantajlı, çünkü hem faizler banka kredilerinden daha düşük oluyor, hem de bürokrasi daha az. Kredi kullandıranlar da durumdan hoşnutlar tabii çünkü banka mevduatından çok daha yüksek getirili yatırım yapmış oluyorlar. Prosper.Com ise aracılıktan kazanacağı komisyonlara güveniyor...

No-middle-man, yani aracısız, tüketicinin doğrudan üreticiyle buluşabildiği iş modellerinden pek çok razar radikal değişimlere uğradı. Şimdi sıra finans pazarına doğru geliyor gibi.

İnnovasyon Sorusu: Sizin pazarınızda aracıları ortadan kaldıracak bir iş modeli yaratmak mümkün mü?

Bol innovasyonlu günler diliyorum...

2006-03-03T09:45:00.000+02:00

DENEYİM (Dizini Döven Tekstilciler)

Bu aralar hem tekstil, hem de hazır giyim sektörü pek bir karışık.

İhracatçısı, fasoncusu, markalısı, markasızı, kumaşçısı, hazır giyimcisi hepsi Ankara’nın yollarını aşındırmalardalar. Ve de hepsinin ortak mesajları ise şu minvallerde geziniyor. “Öldük, bittik, yandık, tükendik, aman devlet baba bize bir çare!..

Beklenen çare de malum: Faizler, kurlar, kdv’ler, işçilik giderleri gibi sevimsiz konulara devlet babanın şöyle bir el atması...

Mesele aklıma takılmış olacak ki, geçenlerde Türkiye’deki başka eğitim şirketleri yöneticilerinin de katıldığı bir toplantıda meslekdaşlarıma şöyle bir soru sordum: “Tekstil şirketlerine verdiğiniz eğitim hizmetlerinin toplam cironuz içerisindeki payı nedir?”

Herkes önce boş gözlerle birbirine baktı, sonra da hafızalarının derinliklerini yoklayan garip yüz ifadelerine büründü...

Tahmin edeceğiniz gibi cevaplar “Yüzde sıfır”lar civarında geziniyordu... Ender olarak alınan eğitimler de genellikle “Satış Becerileri” başlığı altında toplanabilir.

Yani tekstilciler elemanlarına neredeyse hiç eğitim yatırımı yapmıyorlar!..

O halde şimdiki sorum da tekstilci kardeşlerime: “Peki eğitimsiz elemanların yeni fikirler geliştirmesini nasıl sağlayacaksınız?.. Çin ve Hindistan belaları ile uğraşma için “innovasyon”a bu kadar muhtaçken elemanlarınızın düşünme kapasitelerine beş kuruş yapmazsanız bunu nasıl başaracaksınız?.. Zaten bir “eski ekonomi” sektörü olan tekstildeki kurtuluşu nereden bulacaksınız?..”

Kanımca tekstil firmalarının değerli yöneticilerinin ajandalarını şöyle bir yeniden düzenleyip elemanlarıyla birlikte “innovasyon” çalışmalarına, Ankara’ya yapılan ziyaretlerden daha fazla vakit harcamalarının çoktan vakti geldi de geçiyor...

Unutmayın, zaman zaman innovatif kaslarınızı geliştirme zamanı...

2006-02-28T19:48:00.000+02:00

ŞAHANE FİKİR (Peki Ya Suda Dergi Satmak?)

Hazır sudan başlamışken aynen devam edelim.

www.farketing.com sitesinde rastladığım bu fikir bence daha da şahane...

Bildiğimiz klasik dergilerin pabucu dama atılıyor çünkü Avustralya’lı Joanna Wojatik bundan iki yıl önce üniversitede öğrenciyken yepyeni bir fikir geliştirdi.

Fikir aslında yine çok basit. Çok küçük dergiler hazırlayıp (A7 -74 x 105 mm), bunları su ve meşrubat şişelerinin üzerine yapıştırarak dağıtmak.

Fikrin ilk uygulayıcısı Avustralya’lı bir kadın dergisi olmuş: “iLove”. iLove su şişelerinin üzerinde dağıtılacak. Derginin iLove’n daha önce hiç bir derginin ulaşamadığı satış rakamlarına ulaşacağı tahmin ediliyor.

İncelediğim kaynaklar bu yeni dergi çeşidinin basın endüstrisinde bir devrim yaratacağını iddia ediyorlar. iLove reklamverenlerin de ilgisine epeyce mahsar olmuş. Herkes bu yepyeni medyanın peşinde koşuyor gibi.

Fikrin patentini satın alan grup daha sonra çocuklara ve erkeklere yönelik şişeye yapıştırılan dergiler de yayımlanacakmış.

Ne diyelim? Elalem sudan işlerden bayağı iyi para kazanacakmış gbi gözüküyor...

2006-02-28T19:16:00.000+02:00

ŞAHANE FİKİR (Suya Reklam Almak?)

Herhalde “su” olabilecek en emtialaşmış üründür. Fiyat dışında hiç bir rekabet unsuru olmayan, markalaşmanın ve fark hissettirmenin en güç olduğu ürünlerden birisi...

Peki ya sattığınız su şişelerinin üzerine reklam alarak ve de hem cooleri, hem de suyu bedavaya, evet yanlış okumadınız, bedavaya vererek para kazanmaya ne dersiniz?

ABD’li AquaCell firmasının şahane fikri su coolerlarını mağazalarda birer billboard’a dönüştürmek olmuş.

Sistemin işleyişi çok basit aslında.

Diyelim ki bir mağaza sahibisiniz. AquaCell su coolerını bedava kullanımınıza veriyor. Tek koşulu dispanserin üzerine reklam almasına izin vermeniz. Böylece hem size mağazada müşterilerinize bedavaya soğuk su vermiş oluyorsunuz, hem AquaCell müşterilerinizin en memnun olduğu anlarda onları reklamları ile buluşturuyor.

“Su cooler bilboardları”ndaki reklamların, ürün satışlarına etkisi de bir hayli yüksek olmuş bu arada. Şirket yetkilileri “Dove” markalı ürünlerde yapılan testelerde %32’ye yakın satış artışı gözlemlemişler.

Şu anda ABD’de 1300 su dispenseri billboard bulunuyor. Rakamların önümüzdeki yıllarda hızla artması bekleniyor.

2006-02-27T23:10:00.000+02:00

KASLARIMIZI GÜÇLENDİRELİM (Henry Ford : “Eğer müşterilerime ne dilediklerini sorsaydım, daha hızlı bir at isterledi”)

Bize hep müşterilerimizi iyi dinlememiz öğütlendi... Hep dinleme becerilerimizi geliştirmemiz gerektiği vurgulandı... Müşteri ihtiyaçlarını tam olarak anlamanın önemi övüle övüle bitirilemedi...

Peki sizce Walkman devasa müzik setlerinin fanatik müşterilerinin isteklerinden yola çıkılarak mı tasarlandı?.. (Ya da i-pod?..)

Sorsanız insanlar Google’da arama yapmanın bir gün hayatlarının vazgeçilmez bir parçasını olacağını söylerler miydi bundan çok değil 4-5 yıl öncesinde?.. (Bir hafta Google’a girmediğiniz oldu mu son bir yıldır?..)

Strarbucks’dan frappucino içmenin güne başlamak için en iyi yol olacağını biliyor muydu tüketiciler, farkındalar mıydı böyle bir ihtiyacın? (Sanki Frapuccino ne demek biliyorlar mıydı?..)

Sanırım şu müşterileri dinleme işini biraz fazla abarttık...

Abartıyoruz...

Müşterilerimiz gelecekle ilgili hayaller kuramazlar...

Tanımadıkları ürünleri isteyemezler...

Farkında olmadıkları ihtiyaçlarını anlatamazlar...

Bilmedikleri teknolojileri arzulayamazlar...

Evet müşterilerimizi dinlemek de innovasyonun bir parçasıdır. En azından bazen... Ama lütfen abartmayalım!

Bazen müşterileri dinlememek de innovasyona iyi gelir. Hatta daha bile iyi gelir... Önümüzdeki günlerde size bazı örneklerini anlatacağım.

Şimdilik Henry Ford’un sözleri kulağınıza küpe olsun :: “Eğer müşterilerime ne dilediklerini sorsaydım, daha hızlı bir at isterledi”

2006-02-27T18:26:00.000+02:00

ŞAHANE FİKİR (Kim demiş Almanlar yaratıcı olmaz diye?)

Size Almanya’daki bir kafe zincirinin, ülkenin tamamında bir yılda satılan teleskop miktarından daha fazlasını sadece bir hafta içerisinde sattı desem tepkiniz ne olur?

Starbucks’un kahveye ve kafe işletmeciliğine getirdiği yenilikler malum. Peki ya teleskop gibi akla gelmeyecek bir ürünün satışında bu sıradışı rakkamı yakalayan Alman kafe zinciri Tchibo’ya ne demeli?

Tchibo, kafe konseptini kahve içilip tatlı sohbetlerin yapıldığı bir mekan olmanın çok ötesine taşıyor. Her hafta satışa sunulan TCM marka özel temalı ürünleriyle tüketicinin mutlaka dükkanlara uğranması sağlanıyor. Üstelik bu ürünlerin kahveyle de hiç ilgisi yok.

Tchibo satınalmacıları dünyadaki trendleri takip ediyor ve tüketicinin nelere talep gösterebileceğini tahmin ediyorlar. Sonuçta ütüden, bisiklete, spor malzemelerinden, iç çamaşırına, tabak-çanaktan, mp3 çalarlara kadar her çeşitten ürün kafelerde sadece bir hafta için satışa çıkıyor.

Ürünlerin fiyatları çok iyi ve tasarımları çok çarpıcı/çekici oluyor. Üstelik hepsinde Tchibo garantisi geçerli. Böylece Tchibo hem mağazalarını müşteriler açısından heyecanlı “haftalık deneyim noktaları” haline getiriyor, hem de kafecilikle mağazacılığı bir arada yaparak kendi mavi okyanusunu yaratıyor.

4 milyar Euro’ya yaklaşan cirosuyla hiç de fena bir performans göstermiyor Tchibo.

2006-02-26T23:53:00.001+02:00

KASLARIMIZI GÜÇLENDİRELİM: BİLL GATES'in YILLIK INNOVASYON RİTÜELİ

Dünyanın en innovatif firmalarından birisi olan Microsoft’un kurucusu Bill Gates’in “yıllık innovasyon ritüeli”, liderlerin yenilikçiliği kurumların temel gündemi haline nasıl dönüştürebilecekleri konusunda muhteşem bir örnek.

Gates her yılın belirli bir döneminde San Juan Adalarındaki gözlerden ırak sığınağına çekiliyor ve burada harcadığı zaman boyunca kendisini tamamen Microsoft için bir sonraki “innovasyon”un ne olabileceğine odaklıyor.

Multi-milyarder iş adamı bu kısa inzivası sırasında Microsoft çalışanlarından maille gelecek her türlü yeni ürün veya hizmet fikrine tamamen açık. Hatta Gates çalışanlardan gelecek tüm innovasyon önerilerini bizzat inceleyeceğine garanti veriyor. Gelen önerilerden başarı şansı yüksek olanlar daha sonra Microsoft’un geliştirme programına alınıyor...

Bugün 300 Milyar dolarlık değere ulaşan Microsoft’un başarısında, kurucusunun innovasyona bu kadar net bir öncelik tanımasının etkisi bence tartışılmaz.

Darısı Türk iş adamlarının ve liderlerinin başına.

2006-02-24T09:44:00.000+02:00

ŞAHANE FİKİR (Şık Tutumlulardan Para Kazanmanın Yolları-1)

Düşük gelirli müşteri segmentlerinde innovatif iş modelleri ile para kazanma trendi konusunda yazmaya devam edeceğim. Yalnız bu kez hedef kitlemiz fakirler değil. Nispeten daha yüksek gelir gruplarına dahil ancak lükse para harcamaya imkanları ya da cömertlikleri (!) izin vermeyen tüketiciler...

Hedef kitlemizdeki insanlar akıllı alışverişin peşindeler. Alımlarında anlamsız paralar ödemek istemiyorlar. Öte yandan bir miktar da olsa şıklığı talep ediyorlar. Onlara göre herşeyin bir tarzı olmalı, ama yine de tutumluktan vazgeçilmemeli. İzninizle onlara “şık-tutumlular” diyeceğim.

Şık-tutumluların en çok keyif aldıkları konulardan birisi seyahat. Ancak gittikleri yerlerde lüks otellere avuç dolusu para savurmayı hiç istemiyorlar. Yine de otelin her türlü konfora sahip olması onlar için olmazsa olmaz.
Şık-tutumluların bu taleplerine en iyi cevap veren otellerden birisi yakında Londra Heathrow ve Gatwick havaalanları ile Londra şehir merkezinde hizmete girecek olan Yotel.
Kendisini “Dünyanın En Radikal Oteli” olarak tanıtan Yotel’in temel özelliği son derece lüks elementleri bir hayli makul fiyatlarla birleştirmiş olması. Konseptin yaratıcısı olan Simon Woodroffe ilhamını British Airways’in dillere destan First Class koltuklarından ve Japonya’da bir hayli yaygın olan “kapsül otel” konseptinden almış. (“Kapsül Otel” adından da anlaşılacağı gibi size bir odanın değil de, sadece için de uyuyabileceğiniz birer kapsülün sunulduğu Japonya’ya has değişik bir otelcilik anlayışı.)
Yotel’de endüstri standardlarına göre çok küçük odalar(sadece 10 metrekare), uçak kabin tasarımlarında uzmanlaşmış mimarlar tarafından inanılmaz şık mekanlar haline getirilmiş. Üstelik bu minik odaların donanımı beş yıldızlı otellere taş çıkartacak nitelikte: Teknolojik duvar (i-pod veya el bilgisayarınızı takabileceğiniz soketlerle donatılmış), düz ekran televizyon ve surround sistem ses düzeni, bedava kablosuz internet, indirilebilir DVD ve müzik CD’leri, klima, çok lüks banyo ekipmanları (yağmur etkili duş gibi) ve yatak, otomatik check in/out ve internet üzerinden rezervasyon bunlardan bazıları.

Öte yandan otelin oda fiyatları sunduğu imkanlara göre son derece makul. Standard odaların geceliği 40£, premium odaların fiyatı ise 70£ olarak belirlenmiş. Sadece 4 saatlik bir istirahate ihtiyacınız varsa fiyat 25£’a kadar iniyor. Londra’da konaklayan okuyucularım Yotel’in imkanlarını sunan bir otel için bu fiyatların bir hayli çekici olduğu konusunda sanırım bana katılacaklardır.

Peki Yotel hem lüks, hem de hesaplı olmayı nasıl başarıyor? Tabii ki bir dizi innovasyonla...

Bunlardan en önemlisi otel odalarının “İçeriye Bakan Tek Taraflı Pencereleri”. Normal bir otel odasındaki doğrudan sokağa bakan pencerenin yerine, otelin koridorlarına bakan pencereler var. Otelin koridorları ise çok iyi ışıklandırma ve şık dekorasyonla birer “caddeye” dönüştürülmüş durumda.

Bu temel innovasyon sayesinde çok dar ön cephesi olan binalar, hatta yeraltındaki tamamen penceresiz ortamlar bile birer Yotel’e dönüştürülebiliyor.Yotel’in iddiası konvansiyonel otellerin sığamayacağı kadar küçük binalarda hizmet verebileceği şeklinde. Özellikle şehir merkezlerini ve havaalanlarını hedefleyen Yotel, bu innovasyonu sayesinde çok daha düşük maliyetli binalarda ve normalde bir otel olarak düşünülmesi bile imkansız mekanlarda tesisler açabilecek bir formata sahip. Görünen o ki, Yotel tipik bir otel zincirinden çok daha hızlı büyüme potansiyeli gösteriyor.

Yotel’in ikinci büyük innovasyonu ise 10 metrekarelik odaların küçüklüklerine rağmen konforlu, modern ve yüksek donanımlı olması. Bu sayede hem yatırım, hem de işletme maliyetleri önemli oranda düşürülmüş.

Odaların tasarımını Priestman Goode yapmış. Daha önce Airbus uçaklarının iç mekanlarının tasarımında da yer alan Goode, bu çalışmalar sırasında edindiği “dar mekanda konfor yaratma” becerisini Yotel’in oda tasarımlarına taşımış. Katlanabilir masalar ve yataklar, duvarların raflar olarak aktif kullanımı gibi birbirini tamamlayan innovatif fikirler birleştirilerek Yotel’in küçük ama lüks odaları ortaya çıkarılmış.

Havalanlarının içerisinde yer alan Yotel odalarının sadece 4 saat için bile tutulabilmesi de son derece innovatif bir fikir. Bu sayede uçaklarında gecikme olan veya aktarma dolayısıyla havaalanında beklemek zorunda kalan yolcuların Yotel’de konaklaması mümkün kılınmış. Sabah çok erken uçuşları kullanacak yolcuların da akşamdan havalanına gelip Yotel’de bir kaç saat ekstradan uyuyabilmesi hedeflenmiş. Doğrudan Yotel odalarından online check-in yapma imkanı, bu yolcuların güne sakin ve dinlenmiş bir şekilde başlamalarını da sağlayacak.

Kanımca Yotel konsepti İstanbul gibi arazi fiyatlarının çok yüksek olduğu ve mevcut bina envanterinin otelciliğe pek de uygun olmadığı şehirler için biçilmiş kaftan. Zaten franchise modeli ile büyümeyi planlayan Yotel, web sayfasında (http://www.yotel.com/) bu konunun üzerinde duruyor. İlk bakışta pek de uygun gözükmeyen pek çok binanın kolaylıkla Yotel konseptine dönüştürülebileceği özellikle vurgulanıyor. Kısacası innovatif bir bakış açısı İstanbul ve diğer şehirlerimizde otelciliğe yepyeni bir soluk getirebilir gibi gözüküyor.

Hesaplı ama şık oteller konusunda bir başka ilginç örnek ise Hindistan’dan. Hindistan’ın en büyük yatırım gruplarından olan Tata bu alana da el atmış durumda. Grup, “indiOne” adını verdiği yeni otellerinin konseptini “Smart Basics” olarak tanımlıyor. Herhalde bu deyimi Türkçe’ye çevirmeye kalksak akılcı, hesaplı, sade ve kullanışlı gibi kelimelerin bir kombinasyonunu oluşturmamız gerekirdi.

indiOne’lar pek çok yönleriyle Yotel’lere benziyorlar. Odaları küçük ama lüks. Kablosuz internetten, düz ekran TV’ye kadar pek çok özellik bunlarda da mevcut. Öte yandan ortak kullanım alanlarının sunduğu imkanlar Yotel’lere göre bir nebze daha gelişkin: Sadece en temel aletlerden oluşan bir mini spor merkezi, dijital kasaların olduğu tam güvenli bir oda, ATM cihazları, yiyecek ihtiyacınızı karşılayabileceğiniz otomat makinaları gibi...

Tata, akılcı, hesaplı, sade ve kullanışlı bir otelcilik anlayışı olarak tanımlıyor indiOne’ları. İlk otel Bangolere’da açılmış durumda. Tata bir yıl içerisinde 12-14, önümüzdeki beş yıl içerisinde ise 150 civarında indiOne oteli açmayı düşünüyor çünkü elindeki konseptin Dünya’nın her yerinde iş yapabileceğine inanıyor. Yakında İstanbul’da da indiOne otelleri görürseniz hiç şaşırmayın derim ben.

Yotel ve indiOne’n ortak yönleri düşük maliyetli yatırımlar gerektirmeleri. Ayrıca basit iş modelleri sayesinde tekrarlanabilirlik özellikleri var. Yani çok sayıda oteli aynı anda açma ve işletme becerisine sahipler. Bu sayede çok hızlı büyümeyi ve globalleşmeyi hedefliyorlar.

Tutumlu-şık müşteriler açısından bakıldığında ise diğer otel formatlarına göre son derece önemli avantajlar sunuyorlar. Yani hedefledikleri müşterilerin gözünde vazgeçilmez birer konaklama mekanı olmak konusunda bir hayli iddialılar, çünkü eşleri benzerleri yok. Benzer özelliklere sahip lüks oteller çok pahallı. Daha hesaplı otellerin sunduğu imkanlar kısıtlı. Kısacası Yotel ve indiOne tam doğru yerde duruyor gibi gözüküyorlar.
Bu innovatif iş modellerinin Türk turizmcilerine de ilham vermesini diliyorum.

2006-02-23T18:33:00.000+02:00

KASLARIMIZI GÜÇLENDİRELİM: Müşterilere Birlikte İnnovasyon Yapmak

İnnovasyonun odak noktası müşterilerdir (iç ya da dış müşteriler olabilir).

Başarılı yenilikçiler müşterilerinin derin ihtiyaçlarını ve sorunlarını anlamak konusunda ciddi, samimi ve fena halde gayretlidirler. Oysa çoğumuz müşterilerimize sadece istatistiki değerler olarak bakarız.

Müşterilerinizin ihtiyaçları ve sorunlarıyla şirketinizin stratejilerinin kesiştiği nokta, müşterileriniz için yaratılacak yeni değerin bulunacağı alan olacaktır.

Müşteriler için değer yaratmayan fikirler çok yaratıcı da olsalar innovasyon değillerdir. İç ve dış müşterilerin ihtiyaçları ve sorunları innovasyonun pusulası olmalıdır.

Değer müşteri tarafından belirlenir. İnnovasyon müşterilerinizle birlikte gerçekleştirilen “katılımcı” bir süreçtir. Amacı müşterilerinizle birlikte sinerjik bir çalışmayla onlara beklentilerinin de üzerinde değer katmaktır.

İşte size bu konuda kaslarınızı güçlendirmeniz için bazı basit yöntemler:

Müşterilerinizi gözlemlemek için pratik teknikler belirleyin, onların yerine geçin, deneyimlerini siz de yaşayın.
Müşterilerinizle ihtiyaçlarını ve sorunlarını konuşmak için platformlar tasarlayın.
Müşterilerinizin en azından bir kısmını şahsen tanıyın ve güçlü ilişkiler kurun.
Yöneticilerinize ve çalışanlarınıza şirketinizin stratejilerini ve onların bu strateji içerisindeki rollerini anlatın.
Yukarıda söylenenlerin hepsini iç müşterileriniz için de yapın.

İnnovatif günler diliyorum size...

2006-02-23T13:50:00.000+02:00

Kaslarımızı Güçlendirelim: Uyanın!!!

İnnovasyon temelde "daha önce yapılmamış"ların ve "hiç denenmemiş"lerin arayışıdır...

Bu nedenle gerçek yenilikçiler kaşiflere benzerler, daha önce keşfedilmemiş yerlere gidererek yeniliklerin peşinden koşarlar. Yapılmamışı yapmayı, denenmemişi zorlamayı isterler...

Oysa günlük hayatlarımız bizi yeniliklerden uzak durmaya yönlendirir...

Garantili, denenmiş ve başarısı (bu vasat bir başarı olsa da) ispatlanmış yöntemleri tekrar tekrar uygulamaya...

Ancak bunu değiştirebiliriz...

Yenilikçilik öncelikle Dünya'yı daha iyi anlamayı gerektirir...

Bizim dışımızdaki insanlar neler yapıyorlar? Dünya'nın başka yerlerinde neler olup bitiyor? Yeni doğrular neler? Kimler neleri sorguluyor? Tüm bunları görmek ve öğrenmek ufkumuzu açar, bakış açımızı genişletir.

İşte size bu konularda bazı basit öneriler.

Bunları düzenli olarak uygulayın ve birer alışkanlık haline getirin. Önce bakış açınız genişlemeye, daha sonra da aklınıza parlak fikirler gelmeye başlayacak. Ve garanti ediyorum ki adım adım innovatif yönünüzün nasıl gelişmeye başladığına kendiniz bile inanamayacaksınız...

Sokaklara çıkın. Unutmayın İstanbul Dünya'nın en ilham verici şehirlerinden birisi.
Alışılageldiğiniz gazete ve dergilerden farklılılarını okuyun. Zaman zaman sizi sinirlendirseler bile farklı bakış açılarını görmek zenginleştiricidir.
Farklı perspektiflere ve geçmişlere sahip insanlarla görüşün. Bir kaç tane uçuk kaçık arkadaşınız olsun. Hep size benzeyenlerden ilham alamazsınız ki.
Size hiç tanıdık olmayan konularda konferanslara katılın. Fikrin nerede geleceği belli olmaz.
Yeni şehirlere ve ülkelere seyahat edin. Dünya büyük. Çeşitlilik sonsuz.
Springwise.com ve trendwatching.com gibi ufuk açıcı internet sayfalarını sürekli olarak tarayın.

Hepinize innovatif günler...

2006-02-23T09:54:00.000+02:00

ŞAHANE FİKİR (Turkishtime dergisi Mart sayısında yayımlanacak yazım)

Merhaba,

Verdiğim innovasyon eğitimlerinde, çalışanlarda “iş yaratıcılığını” arttırmanın en etkin yönteminin, onları çok sayıda yaratıcı, çarpıcı ve sıradışı iş fikirleri ile tanıştırmak olduğunu gözlemliyorum. İlginç örnekler çoğaltıldıkça, kişilerin ufukları zenginleşiyor ve yaratıcılıkları güçleniyor.

Turkishtime’dan gelen teklif bu nedenle beni çok heyecanlandırdı. Bu aydan itibaren bana ayrılan köşemden sizlerin yaratıcılığını besleyeceğine inandığım global trendleri ve yaratıcı iş fikirlerini sunacağım. Umarım vereceğim örnekler sizlere ilham verir ve innovatif fikirler geliştirmenize yardımcı olur.

Bu ay ele almak istediğim trend, şirketlerin bakışlarını “daha düşük gelirli” pazar segmentlerine doğru çevirmeleri. Dünya’da ve Türkiye’deki gelir dağılımı dengesizlikleri düşünüldüğünde bu trendin arkasındaki rasyonel de ortaya çıkıyor; nüfusun ezici çoğunluğu düşük gelir segmentlerinde yer alıyor.

ABD’deki çeşitli sektörlerde bu trendin etkileri net olarak görülebiliyor. Düşük fiyatlı havayolu taşımacılığında innovasyonlarıyla devrim yapan ünlü Southwest Airlines’in pazar payı 1994’te %3,2 iken, 2004’te %12,9’a tırmanmış. Yine aynı dönemde, doğrudan satış alanında yaptığı inanılmaz süreç innovasyonlarıyla tüketicilere tam istedikleri bilgisayarları, evlerinde, üstelik de rakiplerinden daha hesaplı fiyatlarla teslim etmeyi başaran Dell’in pazar payı %3,3’ten, %16,5’e yükselmiş.

Ülkemizde de düşük gelirli segmentlerin önemi gittikçe artıyor. Trendi ilk görenlerden birisi, bugün 1.200 mağazaya ulaşan ve yıllık cirosu 1 Milyar Doları aşan BİM. Gecekondu bölgelerinde mağaza açmaktan, kolilerde ürün satmaya, sadece iki personelin çalıştığı dükkanlardan, sunduğu ürün çeşitliliğini kısıtlamaya kadar pek çok alanda innovasyonlar yapan BİM, gıda gibi son derece rekabetçi bir sektörde başarısını ispatlamış gözüküyor.

Hindistan’da da düşük gelir segmentleri popüler. Unilever bu ülkede Sunsilk ve Lux markalı şampuanlarını tek kullanımlık küçük paketlerde 2-4 sente satıyor ve çok da başarılı oluyor; tek kullanımlık poşetlerin toplam Hindistan şampuan pazarının adetsel olarak %95’ini oluşturduğu sanılıyor.

Küçük paketlerde ürün satarak düşük gelir segmentlerinde başarıya ulaşmak konusunda Türkiye’den iyi bir örnek ise süttozu, şeker ve kahvenin ideal karışımıyla yaratılan “Nescafe Üçü Bir Arada” poşetçikleri. Bunlar hem ekonomik bir fiyatla geniş kitleleri Nescafe markasıyla tanıştırıyor, hem de Türk tüketicisinin damak zevkine uygun bir karışımla beğeniyi arttırıyor.

Düşük gelirli insanlara sadece “temel ihtiyaç ürünlerini” ucuza satarak yeni pazar fırsatları yaratırsınız diye bir kural da yok. Ahmet Altan ve Alkım Kitapevi’nin “İçimizde Bir Yer” isimli kitaptaki başarıları, kültür ürünlerinde de innovatif düşüncenin işe yarayacağını gösteriyor. 2.950 YTL’lik çok çarpıcı fiyatıyla bu eser sadece kitapçılarda değil, süpermarketlerde ve gazetecilerde de satışa sunularak büyük etki yarattı. Fiyatlandırmasından, tanıtımına, dağıtım kanalından, fiziksel özelliklerine kadar pek çok konuda innovasyonlar getiren kitap, satış rekorları kırdı.

Whirpool markasının Brezilya’da sattığı çamaşır makinaları ise tüm ev aletleri üreticilerine ilham verir nitelikte. 150-200 ABD Dolar etiketli bu makinaların yıkama kapasiteleri normal makinaların yarısı civarında, çünkü düşük gelir segmentindeki Brezilya’lılar az sayıdaki kıyafetlerini çok sık yıkamak zorundalar. Makinaların akrilikten yapılan şeffaf kapakları ise bu kitlenin çamaşırı yıkanırken görmek istemesi nedeniyle tasarlanmış. Hem cama göre daha hesaplı, hem de tüketicinin isteklerine uygun bir çözüm. Kısacası innovatif...

Belki sizi şaşırtacak ama, düşük gelir segmentleri Karl Lagerfeld gibi ünlü modacıların da ilgisini çekiyor. Normalde en üst gelir segmentlerini hedefleyen Lagerfeld, 2004 yılında H&M gibi düşük-fiyat konusunda uzmanlaşmış bir giyim mağazası ile anlaşarak özel bir kolleksiyon yarattı: “Karl Lagerfeld for H&M”. Amaç markanın etkisini daha geniş bir müşteri kitlesine sunabilmek.

Gördüğünüz gibi düşük gelirli müşteri segmentleri şirketlere son derece önemli fırsatlar sunabiliyorlar. Yeter ki siz yaratıcı olun ve temeli “innovasyon”a dayanan iş modelleri yaratabilin.

2006-02-23T09:42:00.001+02:00

Merhabalar,

Bu blogu okuduğunuza göre büyük ihtimalle benden inovasyon konusunda daha önce eğitim almış durumdasınız.

Eğer eğitim sırasında konu ilginizi çektiyse ve inovasyon meselesinin daha derinlerine inerek, bu konuda becerilerinizi daha da geliştirmek istiyorsanız blogumu seveceğinizi tahmin ediyorum.

Yazılarım temelde şu başlıklar altında olacak;

ŞAHANE FİKİR: Türkiye'den ve Dünya'dan başarılı inovasyon örnekleri ve bunların Türkiye'de nasıl uygulanabileceği konusunda naçizane fikirlerim.

KASLARIMIZI GÜÇLENDİRELİM: Birey olarak inovasyon becerilerimizi geliştirmek, yani "inovatif kaslarımızı" güçlendirmek konusunda işe yarar ipuçları.

DENEYİM: İnovasyon konusunda eğitimlerim ve danışmanlık hizmetlerim sırasında yaşadığım enterasan deneyimler (komik de olabilirler tabii) ve bunlardan çıkardığım dersler.

Hepinize keyifli okumalar ve "inovatif" günler diliyorum.